Kirkjuþing

Ályktun
við skýrslu kirkjuráðs.

Þakkir til biskups
Kirkjuþing 2011 þakkar biskupi Íslands, sem senn lætur af störfum og hefur í embætti sínu unnið með heill og hag kirkju Krists í huga og mótað kirkju síns tíma.

Tillögur um nýja stjórnarskrá
Kirkjuþing 2011 skorar á Alþingi að hafa ákvæði um íslenska þjóðkirkju í því frumvarpi til nýrrar stjórnarskrár sem þingið afgreiðir með formlegum hætti eða leggur undir ráðgefandi þjóðaratkvæði. Að öðrum kosti verði þess gætt að ákvörðun um afnám þjóðkirkju úr stjórnarskrá verði tekin á þann veg sem núgildandi stjórnarskrá býður svo að þjóðin sjálf fái notið þess réttar að greiða sérstaklega atkvæði um slíka ákvörðun.

Þjóðkirkjan líður ekki kynferðisbrot
Kirkjuþing ítrekar að þjóðkirkjan líður ekki kynferðisbrot. Þjóðkirkjan vill:
- efla forvarnir og fræðslu varðandi kynferðisbrot.
- vinna gegn ofbeldi í hvaða mynd sem það birtist.
- taka sér stöðu með þeim sem brotið er á, styðja og vernda þolendur.
- setja sér vandaðar verklags- og siðareglur.
- eiga í góðu samstarfi við alla sem vinna af fagmennsku að þessum málum.
- læra af þeim sem best þekkja til og hafa mikla reynslu.
- setja sér það markmið að fræðsla, forvarnir og viðbrögð í málum er varða kynferðisbrot skuli alltaf miðuð við það besta sem þekkist.
- hvetja þá einstaklinga sem telja á sér brotið að nýta sér öll þau úrræði sem í boði eru í samfélaginu, sjálfum sér til öryggis, hjálpar og réttlætis.
- vera öruggt skjól til að leita til og veita hjálp, ráð og huggun.

Opin kirkja
Kirkjuþing 2011 leggur áherslu á að þjóðkirkjan saknar þeirra sem hafa sagt sig úr þjóðkirkjunni og þar með yfirgefið söfnuði sína. Þjóðkirkjan vill vinna að því að þau finni sig ávallt velkomin í kirkjuna og starf safnaðanna.

Skóli og kirkja
Kirkjuþing 2011 hvetur til að sveigjanleika sé gætt í samskiptum skóla og trúar- og lífsskoðunarhópa í anda óbreyttrar trúfrelsishefðar á Íslandi. Hún felur í sér víðtækt frelsi til tjáningar og iðkunar trúar en virðir jafnframt ólíkar lífsskoðanir.
Foreldraréttur skal virtur. Trúarleg og siðferðileg mótun ungmenna sé í samræmi við trú eða lífsskoðanir foreldra.

Tilgátu-miðaldakirkja
Kirkjuþingi 2011 hafa verið kynntar hugmyndir áhugahóps fjárfesta um endurgerð miðaldakirkju í Skálholti. Kirkjuþing felur kirkjuráði að kanna, án skuldbindinga, alla þætti í fjármögnun, skipulagi og rekstri varðandi byggingu tilgátukirkju í Skálholti.

Þjónustumiðstöð kirkjunnar
Kirkjuþing 2011 felur kirkjuráði að vinna með tillögur sem Ríkisendurskoðun hefur lagt fram um biskupsstofu, sóknir og sjóði kirkjunnar. Hugmyndirnar hafa áður verið ræddar í þjóðkirkjunni. Þingið felur kirkjuráði að vinna að umbótum í anda skýrslunnar.

Fjármál
Kirkjuþing 2011 felur kirkjuráði að gera fjárhagsáætlanir til lengri tíma og langtímaspá um þróun fjármála kirkjunnar. Forðast verði eins og unnt er að ganga á höfuðstól til að mæta rekstrarútgjöldum. Sala fasteigna verði hófstillt og skynsamleg. Fjárframlög dugi til reksturs þjóðkirkjunnar.

Kirkjutónlist
Kirkjuþing 2011 felur kirkjuráði að fella ekki niður fjárframlag til Tónskóla þjóðkirkjunnar og til embættis söngmálastjóra því mikilvægt er að hlúa að tónlistarstarfi kirkjunnar.

Nefndarálit
við skýrslu kirkjuráðs.
Frá allsherjarnefnd
Frsm. Elínborg Gísladóttir

Nefndin hefur fjallað um skýrslu kirkjuráðs, fylgiskjöl með henni svo og þær ræður og ávörp sem flutt voru við setningu kirkjuþings.

Á fund nefndarinnar komu vígslubiskupinn í Skálholti, ríkisendurskoðandi og starfsfólk hans, prófastur Reykjavíkurprófastdæmis eystra, verkefnisstjóri sem annast vefmál á Biskupsstofu og fjármálastjóri Biskupsstofu.

Karl Sigurbjörnsson, biskup Íslands, sagði í ávarpi við setningu kirkjuþings: “Kirkjuráði hefur verið mikill vandi á höndum að mæta stórfelldum tekjumissi þjóðkirkjunnar, sjóða kirkjunnar og sókna landsins. Höfum við þurft að velta við hverjum steini... ...Samkvæmt upplýsingum ráðherra þá hafa sóknargjöld lækkað um 20% frá fjárlögum ársins 2008 að teknu tilliti til úrsagna úr þjóðkirkjunni. Á sama tíma hafa greiðslur til stofnana innanríkisráðuneytisins hækkað vegna verðlagsbóta um 5%. Þetta er umhugsunarvert. Við höfum verið í góðri trú í samskiptum við ríkið um að mæta áföllum þjóðarbúsins og tekið undir þau sjónarmið að þjóðkirkjunni væri ekki vandara um en öðrum að taka á sig skerðingar. Hér kemur í ljós að söfnuðir og sameiginlegir sjóðir þjóðkirkjunnar og önnur trúfélög hafa þurft að axla þyngri byrðar en aðrir.”

Allsherjarnefnd tekur undir orð biskups. Brýnt er að stjórnvöld tryggi að trúfélög í landinu fái leiðréttingu sóknargjalda til að geta sinnt verkefnum sínum.

Tillögur um nýja stjórnarskrá
Allsherjarnefnd harmar að þjóðkirkjunnar skuli að engu getið í tillögum stjórnlagaráðs til Alþingis um nýja stjórnarskrá. Eigi hin evangelíska lútherska kirkja áfram að vera þjóðkirkja á Íslandi hlýtur það að heyra til grundvallarþátta samfélagsins og eiga heima í þeim samfélagssáttmála sem stjórnarskrá lýðveldisins felur í sér.
Þjóðkirkjan nýtur þeirrar sérstöðu í núgildandi stjórnarskrá að Alþingi getur tekið sérstaka ákvörðun um breytingu á kirkjuskipan og þar með afnám þjóðkirkju úr stjórnarskrá. Slíka ákvörðun ber að leggja undir atkvæði allra kosningabærra manna í landinu til samþykktar eða synjunar.
Allsherjarnefnd leggur fyrir kirkjuþing 2011 að skora á Alþingi að hafa ákvæði um íslenska þjóðkirkju í því frumvarpi til nýrrar stjórnarskrár sem þingið afgreiðir með formlegum hætti eða leggur undir ráðgefandi þjóðaratkvæði. Að öðrum kosti verði þess gætt að ákvörðun um afnám þjóðkirkju úr stjórnarskrá verði tekin á þann veg sem núgildandi stjórnarskrá býður svo að þjóðin sjálf fái notið þess réttar að greiða sérstaklega atkvæði um slíka ákvörðun.

Tilgátu-miðaldakirkja
Allsherjarnefnd hvetur kirkjuráð til að kanna, án skuldbindinga, alla þætti í fjármögnun, skipulagi og rekstri varðandi byggingu tilgátukirkju í Skálholti, sem áhugahópur fjárfesta um byggingu miðaldakirkju kynnti á kirkjuþingi 2011.

Verkefni biskupsstofu
Ríkisendurskoðun hefur lagt fram þarfar ábendingar um biskupsstofu, sóknir og sjóði kirkjunnar. Hugmyndirnar hafa áður verið ræddar innan þjóðkirkjunnar. Allsherjarnefnd hvetur kirkjuráð til að vinna að umbótum í anda skýrslunnar.

Fjármál
Allsherjarnefnd brýnir kirkjuráð að gera fjárhagsáætlanir til lengri tíma og langtímaspá um þróun fjármála kirkjunnar. Forðast verði eins og unnt er að ganga á höfuðstól til að mæta rekstrarútgjöldum. Sala fasteigna verði hófstillt og skynsamleg. Fjárframlög dugi til reksturs þjóðkirkjunnar.
Stefna og starfsáætlun
Allsherjarnefnd hvetur til nýrrar stefnumörkunar kirkjunnar. Nefndin væntir úttektar á stefnu og starfsáætlun þjóðkirkjunnar fyrir árin 2004-10. Nefndin leggur til að ný stefnumörkun kirkjunnar verði hafin.

Skýrsla nefnda og starfshópa
Allsherjarnefnd þakkar starf þjóðmálanefndar og framtíðarhóps kirkjuþings. Nefndin hvetur kirkjuráð til veita hópunum nægilegt fé til að þeir geti sinnt starfi sínu.

Sameining sókna
Allherjarnefnd leggur til að kirkjuráð dragi saman gögn um reynslu af sameiningu sókna og leiðbeiningar um ferlið. Nefndin hvetur til að kirkjuráð setji markmið um sameiningu sókna.

Siðbótarafmæli
Allherjarnefnd hvetur til að tillagan um siðbótarafmæli verði samþykkt og að áætlun nefndarinnar um markmið og leiðir verði lagðar fyrir kirkjuþing 2012. Hvatt er til metnaðarfullrar stefnu og leitað verði samstarfs um fjármögnun bæði innan lands og utan.

Rannsóknarskýrsla og úrbótanefnd
Allsherjarnefnd þakkar lausnamiðaða vinnu úrbótanefndar og mælir með að nefndinni verði heimilað að útvíkka starf sitt vegna hvers kyns ofbeldis.

Stefnumál
Allsherjarnefnd fagnar merkum stefnumálum þjóðkirkjunnar, sem kirkjuþing 2011 samþykkir; stefnu um kristniboð, vímuvarnastefnu og samskiptastefnu þjóðkirkjunnar.

Þakkir til biskups
Í ræðu sinni við upphaf kirkjuþings sagði biskup: “Fyrir nær 39 árum vígðist ég til prestsþjónustu og játaðist ævitryggðum kirkju Krists og erindi hennar fyrir altari Dómkirkjunnar. Nú er þjónustutími minn senn á enda, en skipunartími minn í embætti biskups Íslands rennur út í lok næsta árs, eftir 15 ára þjónustu. Tel ég rétt að nýr biskup taki við næsta sumar. Því er þetta síðasta kirkjuþing sem ég mun sitja.”

Allsherjarnefnd þakkar biskupi Íslands, sem hefur í embætti sínu unnið með heill og hag kirkju Krists í huga og mótað kirkju síns tíma.

Nefndin leggur til að kirkjuþing afgreiði málið með ályktun á þingskjali 92.

Á kirkjuþingi 17. nóvember 2011

Baldur Kristjánsson Birna G. Konráðsdóttir Elínborg Gísladóttir, formaður

Gísli Gunnarsson Magnús E. Kristjánsson Margrét Jónsdóttir

Marínó Bjarnason Ragnheiður Ásta Magnúsdóttir Sigurður Árni Þórðarson

Stefán Magnússon

Kirkjuþing 2011
1. mál – þskj. 1
Skýrsla kirkjuráðs

(Lagt fyrir 45. kirkjuþing 2011)
Flutt af kirkjuráði
Frsm. Karl Sigurbjörnsson

I. Inngangur.
Kirkjuráð var kjörið til fjögurra ára á kirkjuþingi 2010, en kosið var til kirkjuþings á því ári. Í kirkjuráði sitja auk biskups Íslands, sem er forseti kirkjuráðs lögum samkvæmt, Ásbjörn Jónsson, sr. Gunnlaugur Stefánsson, sr. Gísli Gunnarsson og Katrín Ásgrímsdóttir. Varamenn eru Birna G. Konráðsdóttir, sr. Sigurður Árni Þórðarson, sr. Solveig Lára Guðmundsdóttir og Svana Helen Björnsdóttir.
Á starfsárinu tók til starfa nýr innanríkisráðherra, Ögmundur Jónasson, en það ráðuneyti fer með málefni þjóðkirkjunnar. Hjalti Zóphóníasson lét af störfum sem skrifstofustjóri í fyrrum dómsmála- og mannréttindaráðuneyti um síðustu áramót. Þórunn Hafstein sem var settur ráðuneytisstjóri sama ráðuneytis lét einnig af störfum ráðuneytisstjóra á sama tíma og gegnir nú embætti skrifstofustjóra í innanríkisráðuneytinu. Hjalti hefur um langa hríð starfað að kirkjumálum í ráðuneytinu og verið fulltrúi ráðherra á kirkjuþingi. Kirkjuráð færði þeim þakkir fyrir farsælt samstarf á liðnum árum.

II. Starfsemi og skipulag Kirkjuráðs.
Störf kirkjuráðs byggjast á lögum um stöðu, stjórn og starfshætti þjóðkirkjunnar nr. 78/1997 svo og starfsreglum um kirkjuráð nr. 817/2000. Þar er kveðið á um verkefni kirkjuráðs sem fer með framkvæmd þeirra sameiginlegu verkefna þjóðkirkjunnar sem lög og stjórnvaldsreglur ætla því og erinda sem vísað er til þess, m.a. af hálfu kirkjuþings, prestastefnu, samtaka leikmanna, Alþingis og ráðherra. Kirkjuráð undirbýr kirkjuþing í samráði við forseta þingsins og forsætisnefnd. Þá undirbýr ráðið flest þingmál og veitir kirkjuþingsfulltrúum sem þess óska aðstoð og ráðgjöf. Kirkjuráð annast almennt framkvæmd ákvarðana þingsins ef annað er ekki ákveðið af kirkjuþingi. Kirkjuráð hefur yfirumsjón með fjármálum og fasteignamálum þjóðkirkjunnar. Kirkjuráð er stjórn Jöfnunarsjóðs sókna og kirkjumálasjóðs og úthlutar úr sjóðunum á grundvelli umsókna og fjárhagsáætlana stofnana. Í fjármálaumsýslunni felst m.a. að gera fjárhagsáætlanir og fjárlagatillögur og árita ársreikninga þeirra sjóða sem ráðið stýrir og leggur fram á kirkjuþingi. Kirkjuráð veitir sóknum margháttaða ráðgjöf um fjármál.
Ákvörðunum kirkjulegra stjórnvalda má almennt skjóta til kirkjuráðs til endanlegrar úrlausnar.

Kirkjuráðsfundir
Kirkjuráð heldur fundi að jafnaði einu sinni í mánuði á Biskupsstofu og á þessu starfsári hefur ráðið haldið 14 fundi. Auk kirkjuráðsmanna og framkvæmdastjóra, Guðmundar Þórs Guðmundssonar, sitja að jafnaði fundi ráðsins Ragnhildur Benediktsdóttir, skrifstofustjóri Biskupsstofu, Sigríður Dögg Geirsdóttir, fjármálastjóri Biskupsstofu og sr. Þorvaldur Karl Helgason, biskupsritari, Framkvæmdastjóri kirkjuráðs ritar fundargerðir. Forseti kirkjuþings, Pétur Kr. Hafstein, situr fundi kirkjuráðs þegar málefni kirkjuþings eru til umfjöllunar. Forsætisnefnd og formenn nefnda kirkjuþings sátu kirkjuráðsfund þann 1. desember sl. þegar ræddar voru ályktanir og samþykktir kirkjuþings 2010.

Starfsfólk kirkjuráðs
Hjá kirkjuráði starfa nú fjórir starfsmenn í fullu starfi. Þau eru: Framkvæmdastjóri kirkjuráðs Guðmundur Þór Guðmundsson, lögfræðingur og Guðrún Finnbjarnardóttir fulltrúi. Á fasteignasviði starfar Kristín Mjöll Kristinsdóttir, innanhúsarkitekt. Anna Guðmunda Ingvarsdóttir lögfræðingur, sviðsstjóri fasteignasviðs, sagði starfi sínu lausu í september og auglýst hefur verið eftir lögfræðingi í hennar stað. Á sviði upplýsingatæknimála starfa Örvar Kárason verkefnisstjóri. Samtals 5 stöðugildi.

Starfshópar kirkjuráðs.
Starfshópar kirkjuráðs eiga sér samsvörun í föstum þingnefndum kirkjuþings og eru skipaðir formanni viðkomandi þingnefndar, fulltrúa úr kirkjuráði og fulltrúa biskups Íslands.
Skipun hópanna er sem hér segir:
1. Fjármálahópur, sem á sér samsvörun við fjárhagsnefnd kirkjuþings:
Svana Helen Björnsdóttir, varaformaður fjárhagsnefndar, fulltrúi kirkjuþings, sr. Gísli Gunnarsson og sr. Gunnlaugur Stefánsson, fulltrúar kirkjuráðs og Sigríður Dögg Geirsdóttir, fjármálastjóri, fulltrúi biskups Íslands. Svana tók við af Bjarna Kr. Grímssyni, formanni fjárhagsnefndar kirkjuþings, þegar hann var skipaður formaður fasteignanefndar þjóðkirkjunnar á starfsárinu.
2. Kirkjustarfshópur sem á sér samsvörun við allsherjarnefnd kirkjuþings:
Sr. Elínborg Gísladóttir, varaformaður allsherjarnefndar kirkjuþings, fulltrúi kirkjuþings, Katrín Ásgrímsdóttir, fulltrúi kirkjuráðs og Þorvaldur Karl Helgason, fulltrúi biskups.
3. Lagahópur kirkjuráðs, sem á sér samsvörun við löggjafarnefnd kirkjuþings:
Margrét Björnsdóttir, formaður löggjafarnefndar kirkjuþings, fulltrúi kirkjuþings, Ásbjörn Jónsson, fulltrúi kirkjuráðs og Guðmundur Þór Guðmundsson, fulltrúi biskups Íslands

III. Verkefni kirkjuráðs á starfsárinu.
Kirkjuþing 2010 var haldið í Grensáskirkju dagana 13. - 19. nóvember 2010. Á þinginu voru lögð fram 38 mál þar af voru 14 þingmannamál, kirkjuráð flutti 18 mál, biskup Íslands 2 mál, forsætisnefnd 2 mál og innanríkisráðherra 1 mál. Eitt þingmannamál var dregið til baka. Að venju voru Gerðir kirkjuþings gefnar út og þeim dreift til þingfulltrúa, presta, formanna sóknarnefnda o. fl. Þar er finna breytingar á starfsreglum, nýjar starfsreglur og ályktanir og samþykktir kirkjuþings. Kirkjuráð hefur unnið að framkvæmd þeirra mála sem kirkjuráð samþykkti svo og að fleiri málum sem berast kirkjuráði á annan hátt.

Hér verður gerð grein fyrir ályktunum og samþykktum kirkjuþings 2010.
1. mál. Starfsreglur um rannsóknarnefnd um viðbrögð og starfshætti þjóðkirkjunnar
vegna ásakana á hendur Ólafi Skúlasyni biskupi um kynferðisbrot.
Starfreglurnar hafa verið birtar í Stjórnartíðindum.
Kirkjuþing samþykkti tillögu forsætisnefndar kirkjuþings um að skipa í rannsóknarnefndina þau Róbert R. Spanó prófessor og forseta lagadeildar Háskóla Íslands, en hann var formaður, dr. Berglindi Guðmundsdóttur, sálfræðing hjá Landspítala - Háskólasjúkrahúsi og Þorgeir Inga Njálsson, dómstjóra Héraðsdóms Reykjaness. Rannsóknarnefndin skilaði forseta kirkjuþings skýrslunni í júní sl. Í framhaldi af því var haldið aukakirkjuþing þar sem niðurstöður nefndarinnar voru ræddar. Verður gerð grein fyrir aukakirkjuþinginu síðar í skýrslunni.

2. Skýrsla kirkjuráðs.
Úr nefndaráliti
Í nefndaráliti allsherjarnefndar koma fram nokkrar ábendingar nefndarinnar til kirkjuráðs. Þar segir m.a.:
Allsherjarnefnd áréttar samþykkt kirkjuþings frá 2009 þess efnis að prestar og söfnuðir haldi vel utan um félagaskráningu í þjóðkirkjuna.
Kirkjuráð samþykkti að kynna prestum þessa ábendingu. Biskup hefur hvatt presta og prófasta til að gæta að trúfélagaskráningu. Biskup hefur einnig rætt við skrifstofustjóra þjóðskrár um skráningu manna í þjóðkirkjuna og um skráningu kirkjulegra athafna s.s. skírnar, fermingar og hjónavígslu. Kirkjuráð leggur af þessu tilefni fram á kirkjuþingi 2011 tillögu til þingsályktunar um félagatal þjóðkirkjunnar.

Allsherjarnefnd brýnir kirkjuráð að marka stefnu til nokkurra ára í rekstri þjóðkirkjunnar. Forðast verði eins og unnt er að ganga á höfuðstól til að mæta rekstrarútgjöldum, sala fasteigna verði hófstillt og skynsamleg. Fjárframlög dugi til rekstrar þjóðkirkjunnar.
Kirkjuráð hefur leitast við að uppfylla þessi tilmæli, en ljóst er að nokkurn tíma tekur að ná markmiðum um að fjárframlög dugi til rekstrar þjóðkirkjunnar, einkum þar sem meginrekstarkostnaður felst í launagreiðslum. Þess hefur verið gætt að sala fasteigna sé í samræmi við ofangreind tilmæli.

Allsherjarnefnd fagnar að gerð var könnun á trausti fólks til sóknarkirkjunnar og presta. Ljóst er að gera þarf reglulega kannanir til að meta stöðuna. Niðurstöður þarf að nýta í markmiðssetningu fyrir kirkjuna og einnig til að sýna hvar gera má betur.
Kannanir hafa ekki verið gerðar þar sem fé skortir.

Allsherjarnefnd kynnti sér skýrslu þjóðmálanefndar og við lestur hennar vöknuðu spurningar um tilgang og skilvirkni nefndarinnar. Allsherjarnefnd telur rétt að lagt sé mat á starfið miðað við upphaflegan tilgang.
Kirkjuráð samþykkti að óska eftir að kirkjustarfshópur kirkjuráðs færi yfir ábendingar allsherjarnefndar um að meta starf þjóðmálanefndar og gerði tillögur um hvernig bregðast skyldi við framangreindum ábendingum nefndarinnar. Kirkjustarfshópurinn hafði samstarf við formann þjóðmálanefndar um málið. Þjóðmálanefnd leggur fram skýrslu á kirkjuþingi 2011.

Ályktun kirkjuþings 2010
Í ályktun kirkjuþings kemur eftirfarandi fram:
Kirkjuþing 2010 leggur áherslu á nauðsyn þess að endurskoða kosningarétt til kirkjuþings með það að markmiði að auka þátttöku og lýðræði innan þjóðkirkjunnar.
Sjá umfjöllun um 12. mál kirkjuþings 2011.

Kirkjuþing 2010 hvetur kirkjuráð til að fullvinna Stefnumótun um málefni fatlaðra innan íslensku þjóðkirkjunnar, Vímuvarnarstefnu þjóðkirkjunnar og Samskiptastefnu þjóðkirkjunnar og leggja fyrir kirkjuþing 2011.
Kirkjuráð samþykkti að vísa málinu til biskups Íslands. Biskup leggur fram tillögur á kirkjuþingi 2011 um þessi mál.

Kirkjuþing 2010 leggur áherslu á mikilvægi þess að námskrá fyrir fræðslu þjóðkirkjunnar verði kynnt kirkjufólki í héraði til að tryggja sem best að hún nái fram að ganga.
Kirkjuráð samþykkti að vísa málinu til biskups Íslands. Á námskeiðum og fundum sem haldin hafa verið fyrir presta og starfsfólk kirkjunnar hefur námskrá verið kynnt en ekki hefur verið ráðist í að gefa hana út.

Kirkjuþing 2010 vekur athygli á öflugu æskulýðsstarfi kirkjunnar eins og glæsilegt landsmót æskulýðsfélaga kirkjunnar sem haldið var á Akureyri vitnar um og felur kirkjuráði að undirbúa stofnun æskulýðsnefndar og leggja fyrir kirkjuþing 2011.
Kirkjuráð leggur fyrir kirkjuþing 2011 tillögu til þingsályktunar um stofnun æskulýðsnefndar þjóðkirkjunnar.

Kirkjuþing 2010 hvetur til að áfram verði unnið að því að efla sjálfboðaliðastarf innan þjóðkirkjunnar með umræðu, fræðslu og stefnumótun.
Málið var á dagskrá prófastafundar og prestastefnu. Hér er um langtímaverkefni að ræða en ekki átaksverkefni. Stefnt er að því að vinna sérstaka leiðbeiningar um það hvernig slíkt starf verði byggt upp í kirkjum landsins. Tekið verður mið af skýrslu sem Kjalarnesprófastsdæmi vann undir heitinu „Kirkjan er þátttökusamfélag“.

Kirkjuþing 2010 telur nauðsynlegt að gerð verði úttekt á því hvernig til tókst með Stefnu og starfsáherslur 2004 - 2010 til að unnt sé að nýta hana til stefnumótunar næstu ára.
Málið er í vinnslu hjá kirkjuráði.

Kirkjuþing 2010 ályktar að áfram verði boðin aðstoð til sókna varðandi þinglýsingu kirkna og lögmætri skráningu eigna og réttinda sókna og hvetur söfnuði til að fylgja málinu eftir.
Kirkjuráð samþykkti að vísa þessari ályktun til fasteignanefndar þjóðkirkjunnar. Ekki hefur verið mannafli á fasteignasviði til að fylgja verkefninu eftir.

3. mál. Skýrsla um fjármál þjóðkirkjunnar.
Úr nefndaráliti.
Fjárhagsnefnd beinir eftirfarandi til kirkjuráðs og biskups Íslands:
1. Að fram fari fram heildarmat á stefnu og starfsáherslum þjóðkirkjunnar 2004 -2010 og að framtíðarsýn þjóðkirkjunnar verði endurskoðuð.
Framkvæmd stefnumótunar undanfarin þrjú ár hefur að miklu leyti markast af efnahagsástandinu og þrengri fjárhag kirkjunnar. Kirkjuráð telur að stefna og starfsáherslur kirkjunnar séu í fullu gildi og áfram verði unnið eftir þeim, en með aðaláherslu á upplýsingamálin.

Sjá umfjöllun í 2. máli hér að ofan.
2. Að stjórnskipulag þjóðkirkjunnar verði endurskoðað út frá heildarstefnu um þjónustu kirkjunnar. Þar verður gegnsæi og skilvirkni að vera í fyrirrúmi og skýr ábyrgð í fjármálum. Þetta á ekki síst við á sviði sóknanna og prófastsdæmanna. Auka þarf fræðslu um stjórnun og skipulag og efla fjárhagslegt eftirlit í kirkjunni. Horft verði til þess að einfalda skipurit í stjórnsýslu kirkjunnar með ofangreind markmið að leiðarljósi.
Kirkjuráð telur rétt að bíða eftir niðurstöðu á endurskoðun þjóðkirkjulaganna, en kirkjuþing 2010 samþykkti að kjósa fimm manna nefnd til að fara yfir frumvarpið.
Sjá einnig umfjöllun um 10. mál kirkjuþings 2011.

3. Að fjárhagsáætlun verði gerð til næstu þriggja ára með það að markmiði að jafnvægi ríki í fjármálum kirkjunnar. Áætlunin verði í tengslum við skipulag sem greint er frá í 2. lið.
Kirkjuráð mun vinna að gerð fjárhagsáætlana með frekari hagræðingu í rekstri þjóðkirkjunnar í huga.

4. Að mótuð verði fasteignastefna þjóðkirkjunnar.
Kirkjuráð samþykkti að fela fasteignanefnd þjóðkirkjunnar að semja tillögur að fasteignastefnu þjóðkirkjunnar. Nú liggur fyrir kirkjuþingi 2011 tillaga að fasteignastefnu þjóðkirkjunnar.

5. Að hvatt verði til þess að sóknir og/eða prófastsdæmi sameinist um verkefni eins og aðstæður leyfa til hagræðis og sparnaðar t.d. í reikningshaldi, innkaupum o.fl.
Kirkjuráð samþykkti að samhliða verkefninu um samstarf sókna sem nú er unnið að verði sóknir hvattar til að sameinast um verkefni til hagræðis og sparnaðar t.d. í reikningshaldi og innkaupum. Kirkjuráð bindur vonir við að þróun og innleiðing samstarfssvæða leiði af sér hagræðingu og sparnað.

6. Vegna fyrirhugaðs niðurskurðar á sóknargjöldum er lagt til að kirkjuráð hafi forystu um að fulltrúar sóknanna fari á fund fjárlaganefndar Alþingis til þess að upplýsa þingmenn um alvarlega fjárhagsstöðu þeirra.
Kirkjuráð samþykkti að kynna sóknarnefndum þessi tilmæli. Kirkjuráðsmenn gengu á fund fjárlaganefndar Alþingis til að ræða fjárhagsstöðu þjóðkirkjunnar.

Ályktun kirkjuþings
Í ályktun kirkjuþings í 3. máli – Skýrsla um fjármál þjóðkirkjunnar - segir m.a.:
Kirkjuþing hefur áhyggjur af því að niðurskurður á lög- og samningsbundnum fjárframlögum ríkisins vegi að grunnþjónustu kirkjunnar, en á hana reynir mjög á erfiðum tímum. Kirkjuþing treystir því að ekki komi til frekari niðurskurðar og að samningar milli ríkis og kirkju verði virtir.
Kirkjuþing hvetur forráðamenn sókna og allt sóknarnefndarfólk til þess að fylgja því eftir við löggjafarvaldið að sóknargjald verði ekki skert eins og nú kemur fram í því fjárlagafrumvarpi sem liggur fyrir Alþingi til afgreiðslu.
Kirkjuráð hefur kynnt sóknarnefndum þessa ályktun. Vísað er til umfjöllunar síðar í skýrslunni um fjármál sókna.

4. mál. Starfsreglur um breytingu á starfsreglum um skipulag kirkjunnar í héraði nr. 1026/2007.
Kirkjuþing 2010 samþykkti breytingu á starfsreglum um skipulag kirkjunnar í héraði sem m.a. fólu í sér sameiningu Borgarfjarðar-og Snæfellsness- og Dalaprófastsdæma í Vesturlandsprófastsdæmi, Eyjafjarðar- og Þingeyjarprófastsdæma í Eyjafjarðar- og Þingeyjarprófastsdæmi og Múlaprófasts- og Austfjarðaprófastsdæma í Austurlandsprófastsdæmi.
Starfsreglurnar hafa verið birtar í Stjórnartíðindum.

5. mál. Starfsreglur um breytingu á starfsreglum um skipulag kirkjunnar í héraði nr. 1026/2007.
Starfsreglurnar hafa verið birtar í Stjórnartíðindum.

6. mál. Þingsályktun um frumvarp til þjóðkirkjulaga.
Kirkjuþing 2010 kaus fimm manna milliþinganefnd til að fara yfir frumvarp til þjóðkirkjulaga. Nefndina skipuðu Pétur Kr. Hafstein, forseti kirkjuþings og var hann formaður hennar, sr. Kristján Valur Ingólfsson, dr. Hjalti Hugason, sr. Ingileif Malmberg og Hjördís Hákonardóttir, fyrrverandi hæstaréttardómari. Frumvarp til þjóðkirkjulaga var kynnt á kirkjuráðsfundi í ágúst og september og ýmis álitamál rædd. Nú liggur fyrir þinginu þingsályktunartillaga um framhald þessarar vinnu.

7. mál. Þingsályktun um þjónustu kirkjunnar.
Kirkjuþing 2010 samþykkti megináherslur í skýrslu nefndar um heildarskipan þjónustu kirkjunnar og fól kirkjuráði að fylgja eftir framkvæmd hennar og að koma á fót samstarfssvæðum um allt land fyrir árslok 2011 í samráði við heimamenn. Ennfremur samþykkti kirkjuþing þá framtíðarsýn á starfsháttum kirkjunnar sem felst í samstarfssvæðum sókna, skilgreiningu á grunnþjónustu kirkjunnar og samþættingu við samþykktir um innri málefni kirkjunnar.
Kirkjuráð ákvað fyrirkomulag á því hvernig beri að standa að því að koma á fót samstarfssvæðum um land allt. Í framhaldi af því sendi biskup prestum, djáknum, organistum og sóknarnefndum bréf í febrúar sl. með tillögum þar að lútandi. Málið var til umfjöllunar á prófastafundi, leikmannastefnu og prestastefnu. Víða hafa verið haldnir fundir á vegum prófasta þar sem fulltrúar kirkjustarfshóps og þjónustunefndar hafa kynnt skipulag samstarfssvæðanna. Framvinda málsins er háð verkstjórn prófasta við að innleiða þetta skipulag en síðan er gert ráð fyrir að heimamenn á hverju svæði taki við starfinu.
Einnig fól kirkjuþing kirkjuráði að skipa starfshóp til að ljúka stefnumótun um starfsmannahald og leiðtogaþjálfun og skyldi starfshópurinn taka til umfjöllunar hlutverk kærleiksþjónustu í starfi safnaða og stofnana, svo og skilgreiningu á störfum.
Starfshópurinn hefur ekki lokið störfum en fundað hefur verið með kirkjustarfshópi um nokkur þessara ofangreindu atriða sem jafnframt hafa verið þar til umfjöllunar. M.a. hefur verið haldinn fundur með sérþjónustuprestum um störf þeirra. Skipulag sérþjónustunnar er ennþá til skoðunar og umfjöllunar í kirkjuráði.

8. mál. Starfsreglur um val og veitingu prestsembætta.
Lagðar voru fram tillögur að starfsreglum um val og veitingu prestsembætta á kirkjuþingi 2010. Að tillögu löggjafarnefndar var málið afgreitt með þingsályktun þar sem samþykkt var að kirkjuráð skipaði þriggja manna nefnd til þess að búa málið á ný til kirkjuþings 2011. Kirkjuþing 2010 kaus einn úr hópi leikmanna, stjórn Prestafélags Íslands tilnefndi einn og einn skipaður án tilnefningar og skuli hann vera formaður. Kirkjuþing kaus Dagnýju Höllu Tómasdóttur, kirkjuþingsmann í nefndina á grundvelli ályktunarinnar. Fulltrúi kirkjuráðs og jafnframt formaður var Benedikt Sigurðsson, lögfræðingur og fulltrúi Prestafélags Íslands var sr. Sigrún Óskarsdóttir. Nú liggja fyrir þinginu nýjar tillögur að starfsreglum um val og veitingu prestsembætta.

9. mál. Starfsreglur um breytingu á starfsreglum um rekstrarkostnað prestsembætta og vegna prófastsstarfa nr. 819/1999.
Starfsreglurnar hafa verið birtar í Stjórnartíðindum en í þeim er m.a heimild til að sækja um undanþágu frá föstum mánaðarlegum akstursgreiðslum og fá í stað þess greiddan akstur samkvæmt akstursdagbók sem prófastur staðfestir mánaðarlega.

10. mál. Þingsályktun um kaup og sölu fasteigna.
Kirkjuþing 2010 samþykkti sölu eftirtalinna fasteigna í eigu kirkjumálasjóðs:
Suðurprófastsdæmi
1. Jörðin Kálfafellsstaður, Sveitarfélaginu Hornafirði
2. Jörðin Ásar (Eystri-Ásar), Skaftárhreppi
3. Jörðin Holt undir Eyjafjöllum, Rangárþingi eystra
4. Bergþórshvoll – hluti jarðar (sandar) Rangárþingi eystra
5. Tröð, Skeiða- og Gnúpverjahreppi
6. Jörðin Mosfell í Grímsnesi, Grímsnes- og Grafningshreppi
7. Brattahlíð 5, Hveragerði, Hveragerðisbæ
8. Túngata 20, Eyrarbakka, Árborg
9. Háaleiti, Þorlákshöfn, Ölfus
10. Jörðin Hraungerði og Voli, Flóahreppi
Kjalarnessprófastsdæmi
11. Ránargata 1, Grindavík
12. Keilisbraut 775 (Kapella ljóssins), Reykjanesbæ
13. Breiðbraut 672 (raðhús b og c), Reykjanesbæ
14. Skagabraut 30, sveitarfélaginu Garði
15. Tvær lóðir úr Mosfelli (Dalsgarður og Víðigerði) Mosfellsbæ
Borgarfjarðarprófastsdæmi
16. Laugarbraut 3, Akraneskaupstað
Snæfellsness- og Dalaprófastsdæmi
17. Laufás 2, Hellissandi, Snæfellsbæ
Vestfjarðaprófastsdæmi
18. Bakkatún, Bíldudal, Vesturbyggð
19. Túngata 6, Suðureyri, Ísafjarðarbæ
20. Jörðin Árnes I, Árneshreppi
Húnavatns- og Skagafjarðarprófastsdæmi
21. Jörðin Prestbakki, Bæjarhreppi
22. Jörðin Borgarhóll, Akrahreppi
Eyjafjarðarprófastsdæmi
23. Austurvegur 9, Hrísey, Akureyri
24. Lóð úr landi Syðra-Laugalands 1,43 ha.
Austfjarðaprófastsdæmi
25. Kolfreyjustaður
Reykjavík
26. Hjarðarhagi 30, 1.h.t.h. Reykjavík
II. Kirkjuþing 2010 samþykkir kaup á fasteign sem prestsbústað í Bíldudals- og Tálknafjarðarprestakalli, Vestfjarðaprófastsdæmi.
III. Heimildarákvæði um kaup og sölu fasteigna gilda fram að kirkjuþingi 2011.
IV. Kirkjuþing 2010 beinir því til kirkjuráðs að kosta kapps um að andvirði seldra eigna verði varið til að varðveita og efla uppbyggingu kirkjulegs starfs á sameiginlegum vettvangi þjóðkirkjunnar og í heimabyggð.
Kirkjuráð hefur selt þær eignir sem hér greinir samkvæmt framangreindri heimild:
Eystri-Ásar, Tröð íbúðarhús, Laufás 2, Hellissandi og lóð úr landi Syðra-Laugalands.
Heimild til kaupa á fasteign í Bíldudals- og Tálknafjarðarprestakalli var ekki nýtt.

11. mál. Þingsályktun um stefnu í leiðtogamálum innan þjóðkirkjunnar.
Málið var sameinað 7. máli kirkjuþings 2010 um þjónustu kirkjunnar.

12. mál. Þingsályktun um skipan nefndar til að endurskoða starfsreglur um kjör til kirkjuþings nr. 234/2006.
Kirkjuþing 2010 ályktar að fela kirkjuráði að skipa þriggja manna nefnd til að endurskoða starfsreglur um kjör til kirkjuþings.
Kirkjuráð skipaði sr. Gísla Gunnarsson, kirkjuþings- og kirkjuráðsmann sem var jafnframt formaður nefndarinnar, Margréti Björnsdóttur kirkjuþingsmann og Jóhannes Pálmason lögfræðing, formann sóknarnefndar Hallgrímssóknar, Reykjavíkurprófastsdæmi vestra. Tillögur nefndarinnar eru lagðar fyrir kirkjuþing 2011 til kynningar.

13. mál. Starfsreglur um breytingu á starfsreglum um Leikmannastefnu nr. 874/2004.
Starfsreglurnar hafa verið birtar í Stjórnartíðindum.

14. mál. Þingsályktun um námskrá fyrir fræðslu þjóðkirkjunnar.
Kirkjuþing 2010 samþykki námskrá fyrir fræðslu þjóðkirkjunnar og beindi því til biskups og kirkjuráðs að fylgja eftir framkvæmd hennar.
Námskráin hefur verið birt á heimasíðu kirkjunnar og er ávallt kynnt þegar haldin eru fræðslunámskeið á vegum Biskupsstofu.

15. mál. Starfsreglur um breytingu á starfsreglum um sóknarnefndir nr. 732/1998 og starfsreglum um presta nr. 735/1998.
Starfsreglurnar hafa verið birtar í Stjórnartíðindum. Þær kveða m.a. á um heimild til skimunar á umsækjendum um störf hjá kirkjunni vegna brota á eftirtöldum lagabálkum:
- barnaverndarlög nr. 80/2002,
- kynferðisbrot skv. 22. kafla, önnur ofbeldisbrot skv. 23 kafla og brot gegn frjálsræði manna skv. 24. kafla almennra hegningarlaga nr. 19/1940, þó ekki minniháttar líkamsmeiðingar samkvæmt 217. gr. almennra hegningarlaga,
- lög um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sem og 173. gr. almennra hegningarlaga. nr. 19/1940, þ.e. refsidóm síðustu fimm ára.
Þegar hefur verið hrint í framkvæmd skimun á vígðum þjónum og öðru starfsfólki kirkjunnar. Sent var út eyðublað þar sem óskað var heimildar viðkomandi starfsmanns til að afla upplýsinga úr sakaskrá. Heimildir til skimunar hafa borist frá 150 starfsmönnum og hafa þeir þegar verið skimaðir gagnvart ofangreindum brotum.

16. mál. Starfsreglur um breytingu á ýmsum starfsreglum.
Starfsreglurnar hafa verið birtar í Stjórnartíðindum.

17. mál. Þingsályktun um breytingu á Jafnréttisstefnu þjóðkirkjunnar.
Breyting á Jafnréttisstefnunni fól í sér viðbót á stefnunni þar sem fjallað er um að unnið skuli gegn kynbundnu ofbeldi og áreitni.

18. mál. Starfsreglur um breytingu á starfsreglum um meðferð kynferðisbrota innan íslensku þjóðkirkjunnar nr. 955/2009.
Starfsreglurnar hafa verið birtar í Stjórnartíðindum.

19. mál. Starfsreglur um breytingu á starfsreglum um prestssetur og aðrar fasteignir þjóðkirkjunnar nr. 950/2009.
Starfsreglurnar hafa verið birtar í Stjórnartíðindum.

20. mál. Þingsályktun um staðfestingu á breytingu á „Samþykktum um innri málefni þjóðkirkjunnar“.
Kirkjuþing 2010 staðfesti breytingar á „Samþykktum um innri málefni þjóðkirkjunnar“, sem upphaflega voru staðfestar á kirkjuþingi 2009. Breytingin varðaði kaflann um hjónavígslu.

21. mál. Viðaukasamningur við samkomulag íslenska ríkisins og þjóðkirkjunnar um kirkjujarðir og launagreiðslur presta og starfsmanna þjóðkirkjunnar frá 10. janúar 1997.
Kirkjuþing 2010 samþykkti viðaukasamning við kirkjujarðasamkomulagið vegna niðurskurðarkröfu ríkisins á hendur þjóðkirkjunni. Um er að ræða tímabundna breytingu á fjárframlögum frá ríkinu samkvæmt kirkjujarðasamkomulaginu vegna kröfu ríkisins á hendur kirkjunni um hagræðingu í fjármálum. Í viðaukanum fellst þjóðkirkjan á að leggja sitt af mörkum og hreyfir ekki andmælum við að samningsbundin framlög ríkisins verði lækkuð tímabundið til samræmis við almennan niðurskurð á flestum sviðum ríkisins.
Viðaukasamningur sá sem samþykktur var á kirkjuþingi 2010 fellur úr gildi um næstu áramót Nú liggur fyrir þessu kirkjuþingi nýr viðaukasamningur.

22. mál. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 78/1997 um stöðu, stjórn og starfshætti þjóðkirkjunnar.
Kirkjuþing 2010 samþykkti frumvarp dómsmála- og mannréttindaráðherra til laga um breytingu á lögum nr. 78/1997 um stöðu, stjórn og starfshætti þjóðkirkjunnar, sem lögfesti viðaukasamninginn.

23. mál. Þingsályktun um kynningu á starfi, starfsháttum og skipulagi þjóðkirkjunnar
Kirkjuþing 2010 samþykkti að fela kirkjuráði að efla kynningu á starfi og skipulagi þjóðkirkjunnar. Kirkjuráð samþykkti að óska eftir að biskup Íslands tæki mál þetta til athugunar og vinni tillögur um framkvæmd.
24. mál. Þingsályktun um kirkju, þjóð og framtíð. (Þingmannamál).
Kirkjuþing 2010 samþykkti að skipa þriggja manna starfshóp er meti nýlega þróun samfylgdar og tengsla ríkis og kirkju. Starfshópurinn skoði aukna fjölbreytni í menningar- og trúarlífi Íslendinga og hvernig þjóðkirkjan taki með skapandi hætti þátt í samfélagsþróuninni. Starfshópurinn skili áfangaskýrslu til kirkjuþings 2011. Í starfshópnum sitja kirkjuþingsmennirnir Birna G. Konráðsdóttir, dr. Hjalti Hugason og dr. Sigurður Árni Þórðarson. Skýrsla framtíðarhópsins verður kynnt í sérstöku þingmáli á þessu kirkjuþingi.

25. mál. Þingsályktun um kærleiksþjónustu þjóðkirkjunnar. (Þingmannamál).
Málið var sameinað 7. máli kirkjuþings 2010 um þjónustu kirkjunnar.

26. mál. Þingsályktun um breytingu á sóknarskráningu og sóknargjöldum. (Þingmannamál).
Kirkjuþing 2010 vísaði tillögunni til kirkjuráðs sem vísaði henni til milliþinganefndar kirkjuþings 2010.

27. mál. Þingsályktun um ráðstöfun andvirðis við sölu eigna kirkjunnar á landsbyggðinni. (Þingmannamál).
Málið var sameinað 10. máli kirkjuþings 2010 um kaup og sölu fasteigna.

28. mál. Þingsályktun um símenntun starfsfólks þjóðkirkjunnar. (Þingmannamál).
Kirkjuþing 2010 ályktaði að þjóðkirkjan efli símenntun sem öllu starfsfólki þjóðkirkjunnar standi til boða.
Málið er í vinnslu en kirkjuráð vísar jafnframt til þess að í fræðslustefnu kirkjunnar koma fram áhersluatriði varðandi símenntun starfsfólks. Fé hefur ekki verið veitt til þessa málefnis.

29. mál.Þingsályktun um kirkju, þjóð og framtíð. (Þingmannamál).
Málið var sameinað 24. máli kirkjuþings 2010.

30. mál.. Tillaga til þingsályktunar um könnun á kirkjutrausti. (Þingmannamál).
Málið var dregið til baka.

31. mál. Þingsályktun um heildarskipulag þjóðkirkjunnar. (Þingmannamál).
Málið var sameinað 7. máli kirkjuþings 2010.
32. mál.. Starfsreglur um breytingu á starfsreglum um skipulag kirkjunnar í héraði nr. 1026/2007. (Þingmannamál).
Starfsreglurnar hafa verið birtar í Stjórnartíðindum.

33. mál. Þingsályktun um breytta skipan kirkjuráðs. (Þingmannamál).
Málið var sameinað 6. máli kirkjuþings 2010 um frumvarp til þjóðkirkjulaga.

34. mál. Þingsályktun um leigutekjur prestssetra. (Þingmannamál).
Kirkjuþing 2010 ályktaði að fela kirkjuráði að gera það að tilraunverkefni í 3 ár að leigutekjur prestssetra renni í sjóð sem nýttur verði til viðhalds hvers prestsseturs. Framlag ríkisins renni til nýbygginga og stærri viðhaldsverkefna. Kirkjuþing 2010 beind því til kirkjuráðs að fagaðilar úr heimabyggð sjái í ríkara mæli um mat á viðhaldi á fasteignum prestssetra.
Kirkjuráð samþykkti að vísa þingsályktuninni til fasteignanefndar þjóðkirkjunnar.

35. mál. Þingsályktun um úttekt á hita og rafmagnskostnaði við prestssetur. (Þingmannamál).
Kirkjuþing 2010 vísaði tillögu til þingsályktunar um úttekt á hita – og rafmagnskostnaði við prestssetur til kirkjuráðs.
Kirkjuráð samþykkti að vísa þingsályktuninni til fasteignanefndar þjóðkirkjunnar.

36. mál. Þingsályktun um könnun á líðan presta í starfi. (Þingmannamál).
Kirkjuþing 2010 samþykkir að fela kirkjuráði að kanna reglulega líðan presta í starfi.
Kirkjuráð samþykkti að vísa málinu til biskups Íslands.

37. mál. Þingsályktun um breytingu á starfsreglum um skipulag kirkjunnar í héraði nr. 1026/2007.
Kirkjuþing 2010 ályktaði að beina því til biskupafundar að kynna tillögu að sameiningu Eiða-, Seyðisfjarðar-, Vallaness- og Valþjófsstaðaprestakalla, Múlaprófastsdæmi, í eitt prestakall, Egilsstaðaprestakall, sem þjónað yrði af sóknarpresti og tveimur prestum. Sameiningin yrði í tveimur áföngum. Eiða- og Vallanessprestaköll sameinist í eitt prestakall þann 30. nóvember 2011, en Seyðisfjarðar- og Valþjófsstaðaprestaköll sameinist hvort um sig samkvæmt framanskráðu við starfslok skipaðs sóknarprests hvors prestakalls.
Tillaga þessi var send aðalsafnaðarfundum sókna prestakallanna sem veittu flestir umsögn um hana og á héraðsfundi.
Vísað er til 4. máls kirkjuþings 2011 en umsagnirnar fylgja málinu.

38. mál. Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 78/1997 um stöðu, stjórn og starfshætti þjóðkirkjunnar.
Kirkjuþing 2010 beindi þeim tilmælum til dómsmála- og mannréttindaráðherra að hann flytti frumvarp til laga um tímabundna breytingu á lögum um stöðu, stjórn og starfshætti þjóðkirkjunnar þess efnis að ef sóknarpresti eða presti er veitt lausn frá embætti, leyfi frá störfum eða hann forfallast af öðrum ástæðum geti biskup Íslands falið öðrum presti að gegna embættinu til allt að eins árs í senn. Frumvarpið hefur verið samþykkt sem lög frá Alþingi.

Önnur verkefni kirkjuráðs.
Hér verður gerð grein fyrir öðrum verkefnum kirkjuráðs á starfsárinu:
Aukakirkjuþing 2011
Aukakirkjuþing 2011, þ.e. 45. kirkjuþing var haldið í Safnaðarheimili Grensásskirkju þriðjudaginn 14. júní sl. Boðað var til þess til að fjalla um tillögu til þingsályktunar um viðbrögð við niðurstöðum rannsóknarnefndar kirkjuþings. Rannsóknarnefndin afhenti forsætisnefnd kirkjuþings skýrsluna föstudaginn 10. júní sl. og kynnti hana síðan á blaðamannafundi í Þjóðmenningarhúsinu sama dag. Skýrslan var birt á vef kirkjunnar og einnig send kirkjuþingsmönnum rafrænt.

Kirkjuþingið samþykkti eftirfarandi þingsályktun.
Aukakirkjuþing 2011 þakkar ítarlega og vel unna skýrslu rannsóknarnefndar kirkjuþings um viðbrögð og starfshætti þjóðkirkjunnar vegna ásakana á hendur Ólafi Skúlasyni biskupi um kynferðisbrot. Telur kirkjuþing mikinn feng að skýrslu rannsóknarnefndar og ótvírætt að niðurstöður hennar eru mikilvægt veganesti til að bæta starfshætti og skipulag þjóðkirkjunnar vegna ásakana um kynferðisbrot innan hennar eftir því sem nauðsynlegt er og byggja upp traust og trúnað innan kirkjunnar og gagnvart samfélaginu.

Kirkjuþing harmar að viðbrögð og starfshættir þjóðkirkjunnar vegna ásakana um kynferðisbrot innan hennar hafi ekki alltaf verið sem skyldi. Kirkjuþing biður þá þolendur kynferðisbrota sem hafa verið órétti beittir í samskiptum við þjóna kirkjunnar og lykilstofnanir hennar fyrirgefningar.

Kirkjuþing ætlast til þess að á málum sem varða ofbeldi verði ávallt tekið af fullri virðingu, sanngirni og skilningi sem er í samhljómi við fagnaðarerindi kristinnar trúar. Kirkjuþing hvetur til þess að samstarfs verði leitað við málsaðila og fagfólk sem þekkingu hefur á því hvernig vinna skal úr kynferðisbrotamálum.

Kirkjuþing minnir á að frá árinu 1998 hafa verið gerðar ýmsar mikilvægar úrbætur til að draga úr líkum á að kynferðisofbeldi eigi sér stað innan vébanda kirkjunnar og stuðla að því að þolendur fái viðeigandi stuðning. Þar varðar mestu stofnun fagráðs og starfsreglur um meðferð kynferðisbrota innan þjóðkirkjunnar. Engu að síður er mikilvægt að horfast í augu við það sem úrskeiðis hefur farið. Brýnt er að áfram verði haldið á þeirri braut að skerpa og móta frekari verklagsreglur vegna ásakana um kynferðisbrot í því skyni að þjóðkirkjan verði jafnan vel í stakk búin til að takast á við kynferðisofbeldi og bregðist við því af öryggi og festu. Þjóðkirkjan vill tileinka sér fyrirmyndarvinnubrögð og leiðir til forvarna eins og bent er á í skýrslu rannsóknarnefndar kirkjuþings. Kirkjunni ber að vera skjól og sýna stuðning öllum þeim sem hafa orðið fyrir ofbeldi af hvaða tagi sem er.

Kirkjuþing ályktar að kjósa skuli fimm manna nefnd úr hópi kirkjuþingsfulltrúa til að undirbúa frekari úrbætur á þessu sviði fyrir komandi kirkjuþing að hausti. Nefndin skal hafa sérstaka hliðsjón af þeim tillögum sem fram eru settar í skýrslu rannsóknarnefndar kirkjuþings og leita sér jafnframt sérfræðilegrar aðstoðar eftir því sem þurfa þykir.

Í nefndina voru kosin kirkjuþingsfulltrúarnir: Magnús E. Kristjánsson, formaður, Birna G. Konráðsdóttir, Margrét Jónsdóttir, sr. Elínborg Gísladóttir og sr. Svavar Stefánsson. Nú liggur fyrir þinginu tillaga til þingsályktunar um störf nefndarinnar í 16. máli kirkjuþings 2011. Vísað er til áfangaskýrslu þeirrar sem getið er um í greinargerð með málinu.
Kirkjuráð veitti nefndinni umboð til að ganga til samninga um sanngirnisbætur vegna málsmeðferðar kirkjunnar eftir að ásakanir um kynferðisbrot komu fram og staðfesti biskup, f.h. kirkjuráðs, samkomulag á fundi 22. júlí 2011.

Fjármál.
Fjármálakreppa sem skall á í lok septembermánaðar 2008 hefur enn veruleg áhrif á störf kirkjuráðs og hefur mikið verið unnið að því á starfsárinu að greina hvar hægt sé að draga úr útgjöldum og auka tekjur. Í fjárlögum 2010 gerði ríkið kröfu á hendur kirkjunni um 7,5% niðurskurð. Eins voru sóknargjöld skert enn eitt árið.
Við úthlutanir úr Jöfnunarsjóði sókna og kirkjumálasjóði fyrir árið 2010 voru flestir útgjaldaliðir lækkaðir. Þá var formönnum sóknarnefnda skrifað og brýnt fyrir þeim að draga saman í rekstri. Prestsembættin erlendis voru lögð niður, laun starfsmanna á Biskupsstofu lækkuð, rekstrar- og aksturskostnaður presta lækkaður o.fl.
Mikill tími kirkjuráðs og starfsfólks Biskupsstofu hefur farið í að takast á við erfiðar fjárhagsaðstæður og hagræða í rekstri eins og frekast má. Kirkjuráð átti fund með ríkisendurskoðanda þar sem ræddar voru óskir kirkjunnar um breytta uppsetningu fjárlaga þannig að skýrt komi fram að fjárlagaliðurinn „Þjóðkirkjan 06 – 701“ er endurgjald á grundvelli kirkjujarðasamkomulagsins. Eins kom fram að kirkjuráð myndi fagna úttekt Ríkisendurskoðunar á starfsemi Biskupsstofu.
Kirkjuráð samþykkti fjárhagsáætlun fyrir Þjóðkirkjuna skv. samningi ríkis og kirkju, Jöfnunarsjóð sókna, kirkjumálasjóð og Fræðslu- , útgáfu- og kynningarsjóð vegna ársins 2011. Tekjur byggjast einkum á samningum og lögum en einnig er um að ræða sértekjur t.d. vegna húsaleigu. Umsóknum um framlög vegna úthlutunar næsta árs ber að skila fyrir 15. júní ár hvert sem og fjárhagsáætlunum stofnana. Fjárlagafrumvarp vegna næsta árs er venjulega lagt fram 1. október og þá fyrst er ljóst hvaða fjárhagsstöðu vænta má að sjóðirnir hafi á næsta ári á eftir. Fyrri umræða um fjárhagsáætlanir sjóðanna fyrir komandi ár fer í framhaldi af því fram hjá kirkjuráði í októbermánuði. Að því búnu eru áætlanirnar kynntar á kirkjuþingi og þær ræddar þar. Gengið er frá endanlegum áætlunum að jafnaði á desemberfundi kirkjuráðs.
Kirkjuráð samþykkti að leggja áherslu á að vinna að því að sóknargjöld skerðist ekki frekar en orðið er. Hefðu lög um sóknargjald o.fl. nr. 91/1987 staðið óröskuð, ættu sóknargjöld að vera kr. 1.019 á mánuði árið 2011 en eru nú 698 kr. á mánuði og verða samkvæmt fjárlagafrumvarpi fyrir árið 2012 677 kr. á mánuði. Skerðingin nemur því 31,5% á árinu 2011.

Sóknargjöld o.fl.
Biskup og framkvæmdastjóra kirkjuráðs áttu fund með fjármálaráðherra, Steingrími J. Sigfússyni, snemma árs 2011 þar sem biskup ræddi m.a.stöðu sókna almennt og lýsti þeirri skoðun að ekki yrði gengið lengra í niðurskurði sóknargjalda en orðið er þar sem sóknir geta ekki lengur tekið á sig meiri niðurskurð. Sama ætti við um endurgjald ríkisins fyrir afhentar kirkjujarðir samkvæmt kirkjujarðasamkomulagi ríkis og kirkju frá 1997. Einnig gengu kirkjuráðsmenn á fund fjárlaganefndar Alþingis í desember sl. og hvöttu til þess að dregið yrði úr skerðingu sóknargjalda árið 2011.

Fjárhagsáætlun 2012.
Fjárlagafrumvarp fyrir árið 2012 hefur verið lagt fram. Gert er ráð fyrir 3% niðurskurði á fjárlagaliðum þjóðkirkjunnar. Unnin hafa verið drög að fjárhagsáætlun fyrir árið 2012 og fyrri umræða kirkjuráðs um úthlutun úr Jöfnunarsjóði sókna og um fjárhagsáætlun kirkjumálasjóðs 2012 hefur farið fram. Áætlanirnar verða lagðar fram og kynntar á kirkjuþingi 2011 í 2. máli. Fjárhagsáætlanir verða yfirfarnar og samþykktar endanlega á desemberfundi kirkjuráðs.

Fasteignir.
Um fasteignanefnd
Samkvæmt 5. gr. starfsreglna um prestssetur og aðrar fasteignir þjóðkirkjunnar nr. 950/2009, skipar kirkjuráð þriggja manna fasteignanefnd þjóðkirkjunnar til fjögurra ára og þrjá varamenn til sama tíma. Kirkjuþing tilnefnir tvo fulltrúa en kirkjuráð skipar formann án tilnefningar. Kirkjuráð skipaði fasteignanefnd til eins árs, þ.e. fyrir árið 2010 og hafði kirkjuþing 2009 tilnefnt tvo fulltrúa í þá nefnd til eins árs. Síðan tilnefndi kirkjuþing 2010 tvo kirkjuþingsfulltrúa og tvo til vara í fasteignanefnd þjóðkirkjunnar til fjögurra ára þau Margréti Jónsdóttur og sr. Svavar Stefánsson. Varamann eru Margrét Björnsdóttir og og Egill Heiðar Gíslason. Kirkjuráð samþykkti að skipa Bjarna Kr. Grímsson, kirkjuþingsfulltrúa, sem formann fasteignanefndar frá og með 1. apríl 2011 og Ingu Rún Ólafsdóttur, kirkjuþingsfulltrúa, sem varaformann. Kirkjuráð hefur sett nefndinni erindisbréf en verkefni hennar eru tiltekin nokkuð nákvæmlega í starfsreglum. Nefndin er skipuð til 31. desember 2013.

Um störf fasteignasviðs
Fasteignasvið Biskupsstofu hefur með höndum umsýslu og rekstur fasteigna kirkjumálasjóðs og fylgir eftir ákvörðunum fasteignanefndar.
Fasteignir kirkjumálasjóðs eru um 100 talsins, þar af 69 prestssetur. Nýjar starfsreglur um prestssetur og aðrar fasteignir kirkjunnar tóku gildi í ársbyrjun 2010. Ýmsir verkferlar varðandi fasteignaumsýslu hafa verið endurskoðaðir og leitast hefur verið við að gæta aðhalds í hvívetna við þrengri fjárhagsaðstæður en áður. Skipulag vegna skjala og upplýsinga hefur verið endurbætt.
Anna Guðmunda Ingvarsdóttir, lögfræðingur og forstöðumaður fasteignasviðs Biskupsstofu hefur sagt upp starfi sínu og hefur verið auglýst eftir nýjum starfsmanni.

Helstu mál sem kirkjuráð hefur fjallað um frá síðasta kirkjuþingi og varða fasteignir eru eftirfarandi:
Prestssetur Bíldudals- og Tálknafjarðarprestakalls, Vestfjarðaprófastsdæmi
Kirkjuráð fjallaði um prestssetur í Bíldudals- og Tálknafjarðarprestakalli, Vestfjarðaprófastsdæmi. Þörf var á miklum viðhaldsframkvæmdum við núverandi bústað á Bíldudal og var því ákveðið að láta reyna á að auglýsa eftir húsi til kaups eða leigu í prestakallinu. Ekki komu fram hús sem þóttu henta nægilega vel og varð því úr að fasteignanefnd ákvað, með heimild kirkjuráðs, að ráðast í endurbætur á núverandi bústað. Var gengið til samstarfs við sóknarnefnd Bíldudalssóknar um þátttöku sóknarinnar í verkefninu og er litið svo á að verkefnið sé unnið á ábyrgð sóknarnefndar undir eftirliti fasteignanefndar.

Leigusamningur um Kapellu ljóssins
Kirkjuráð hefur undanfarin ár leigt út Kapellu ljóssins, sem er í eigu sjóðsins til háskólans Keilis ehf. í Ásbrú, Reykjanesbæ. Kirkjumálasjóður á einnig þrjár íbúðir í raðhúsi skammt frá skólanum. Að ósk skólans samþykkti kirkjuráð að heimila háskólanum að stytta leigutíma um hálft ár frá því sem upphaflega hafði verið samið um. Unnið hefur verið að því að finna nýjan leigjanda svo og að athugun um hagkvæmni þess að stofna eignarhaldsfélag um eignirnar og rekstur þeirra. Þar sem ekki hefur fundist leigutaki að kapellunni var ákveðið að auglýsa fasteignina til sölu. Þá var rætt við Þróunarfélag Keflavíkurflugvallar um kaup félagsins á tveimur af þremur raðhúsaíbúðum í tíu íbúða raðhúsalengju við Breiðbraut en þær umræður hafa ekki skilað árangri.

Stafholt
Kirkjuráð ákvað að reistur yrði nýr prestsbústaður á prestssetursjörðinni Stafholti sakir laklegs ástands núverandi bústaðar. Auglýst var eftir áhugasömum þátttakendum til þátttöku í lokuðu alútboði en 21 aðili óskaði eftir að taka þátt. Settar voru fram tilteknar skriflegar kröfur um fyrirkomulag og aðra þætti varðandi prestsbústaðinn. Sex tillögur bárust. Fasteignanefnd hafði ákveðið að kveðja arkitekt til ráðgjafar við mat á tillögum og hvernig þær samrýmast fram settum kröfum kirkjumálasjóðs í útboðsgögnum. Tillögurnar voru kynntar formönnum sóknarnefnda Stafholtsprestakalls, sóknarpresti prestakallsins og prófasti Vesturlandsprófastsdæmis.
Kirkjuráð samþykkti að ganga að lægsta tilboði um byggingu prestsbústaðarins og samþykkti að tekið yrði lán til að kosta framkvæmdina en reiknað er með að hluti af tekjum vegna veiðihlunninda Stafholts og sparnaður vegna núverandi húsnæðis- og aksturskostnaðar sóknarprests standi undir töluverðum hluta afborgana af því. Unnin hefur verið tillaga að deiliskipulagi fyrir Stafholt af framangreindu tilefni og var tillagan samþykkt til auglýsingar.

Meðferð greiðslumarks á jörðum kirkjumálasjóðs
Samkvæmt starfsreglum um prestssetur og aðrar fasteignir þjóðkirkjunnar nr. 950/2009 ber fasteignanefnd að semja vinnureglur, sem kirkjuráð staðfestir, um úthlutun á greiðslumarki og meðferð þess. Kirkjuráð taldi að ef um niðurlagt prestssetur er að ræða sem heimilað er að selja verði greiðslumark sem kann að fylgja því selt á almennum markaði. Fasteignanefnd vann tillögur að vinnureglum um úthlutun á greiðslumarki og meðferð þess og voru þær vinnureglur staðfestar af kirkjuráði með vísan til 21. gr. starfsreglna nr. 950/2009.

Húsnæðismál Fjölskylduþjónustu kirkjunnar
Unnið hefur verið að því að finna Fjölskylduþjónustu kirkjunnar annað húsnæði en það sem nú er leigt að Klapparstíg 25-27, Reykjavík, í því skyni að lækka húsnæðiskostnað. Leigusamningur um Klapparstíg er bundinn til ársins 2014. Ákveðið hefur verið að flytja starfsemina í Grensáskirkju þar sem kirkjumálasjóður á húsnæði. Fyrirhugað er að finna nýja leigjendur sem eru reiðubúnir að framleigja húsnæðið af kirkjumálasjóði. Þá samþykkti kirkjuráð að kanna hvort sameina megi starfsemi Fjölskylduþjónustu kirkjunnar og Hjálparstarfs kirkjunnar. Athugun á því stendur yfir.

Melstaður – lóðarleigusamningur
Skeljungur hf. hefur tekið á leigu lóð í landi prestssetursjarðarinnar Melstaðar í Miðfirði, Húnavatns- og Skagafjarðarprófastsdæmi fyrir þjónustuskála. Þar sem leigusamningurinn var til lengri tíma en fimm ára þurfti samþykki kirkjuráðs og var það veitt.

Sala fasteigna
1. Eystri-Ásar
Gengið hefur verið frá kaupum ríkisins á jörðinni Eystri-Ásum, Suðurprófastsdæmi, Skaftárhreppi, en ríkið á aðliggjandi jörð, Ytri-Ása. Töluverður hluti jarðanna er óskipt land.
2. Tröð
Tröð, Suðurprófastsdæmi, Skeiða- og Gnúpverjahreppi, sem er íbúðarhús ásamt lóð annars vegar og 50 ha. land hins vegar, var auglýst til sölu á síðasta ári og bárust nokkur tilboð. Þegar til átti að taka kom í ljós að nokkur óvissa var um umráðarétt yfir landi jarðarinnar. Var því sölu frestað. Nú er búið að selja íbúðarhúsið ásamt framangreindri 2 þús. fm. lóð. Eftir er að selja jarðnæðið.

3. Prestbakki, Hrútafirði
Jörðin Prestbakki II, hefur verið auglýst til sölu á tímabílinu árangurlaust. Stefnt er að því að auglýsa jörðina aftur næsta vor.

4. Kálfafellsstaður
Unnið hefur verið að undirbúningi sölu á jörðinni Kálfafellsstað.

5. Holt undir Eyjafjöllum
Samþykkt var að auglýsa jörðina Holt undir Eyjafjöllum til sölu á almennum markaði. Jörðin hefur ekki enn selst en töluverður áhugi hefur komið fram.

Upplýsingatækni.
Hannaður og settur var upp nýr vefur þjóðkirkjunnar (http://kirkjan.is). Miðað var nýjustu staðla og tækni í vefmálum, en jafnfram tryggt að vefurinn nýttist í eldri vöfrum. Samhliða var skipt um vefumsjónarkerfi. Breytingarnar auka möguleika vefmiðlunar til muna, birtingu mynda og myndskeiða sem og samspil við samfélagsmiðla.
Aukin eftirspurn hefur verið eftir einföldu og stöðluðu veflausninni sem Biskupsstofa bíður sóknum gegn vægri kostnaðarhlutdeild. Greinilegt er að sóknir sjá færi á að lækka kostnað með því að nýta sér þennan kost.
Áfram hefur verið haldið með þróun þjónustuvefs kirkjunnar (https://innri.kirkjan.is). Prófastar geta nú fylgst með skilum starfs- og messugjörðarskýrslna og geta skoðað þær skýrslur sem búið er að skila. Djáknar munu byrja að skila starfsskýrslum frá næstu áramótum. Skráningarform fyrir atburðadagbókina á kirkjan.is var sett inn á þjónustuvefinn. Gert er ráð fyrir þjónusta á þessum vef verði aukin enn meira.

Mál lögð fram á kirkjuþingi 2011.
Kirkjuráð undirbýr að venju mál þau sem ráðið leggur fyrir þingið. Kirkjuráð leggur fram 16 mál og biskup Íslands 7 mál fyrir kirkjuþing. Þau eru eftirfarandi:

1. mál 2011. Skýrsla kirkjuráðs ásamt skýrslum og öðrum fylgigögnum.
Að venju leggur kirkjuráð fram skýrslu um störf sín á kirkjuþingsárinu. Skýrsla þessi ásamt fylgiskjölum er lögð fyrir kirkjuþing 2011 skv. starfsreglum um kirkjuráð nr. 817/2000. Vísað er til Árbókar kirkjunnar þar sem einnig er að finna greinargóðar skýrslur um kirkjustarfið.

2. mál 2011. Skýrsla um fjármál þjóðkirkjunnar.
Fjármál þjóðkirkjunnar eru lögð fram á kirkjuþingi. Reikningar stofnana og sjóða vegna ársins 2010 eru aðgengilegir öllum kirkjuþingsfulltrúum. Ríkisendurskoðun skilar endurskoðunarskýrslu vegna sjóða og stofnana kirkjunnar fyrir árið 2010.

3. mál 2011. Skýrsla nefnda og starfshópa.
Hér er um nýmæli að ræða. Er gert ráð fyrir að sérstakt mál verði á dagskrá þar sem fluttar eru skýrslur nefnda og sem kosnar eru af kirkjuþingi. Samkvæmt þessu verða eftirfarandi skýrslur lagðar fram nú undir þessum lið: Skýrsla Þjóðmálanefndar, skýrsla framtíðarnefndar og jafnréttisnefndar þjóðkirkjunnar.

4. mál 2011. Tillaga að starfsreglum um breytingu á starfsreglum um skipulag kirkjunnar í héraði nr. 1026/2007.
Tillögur þessar fela annars vegar í sér smávægilegar breytingar á reglum um málsmeðferð tillagna að breytingum á skipan sókna, prestakalla og prófastsdæma. Hins vegar fela þær í sér tillögur að breytingum á skipan prestakalla og sókna eins og nánar greinir í tillögunni.

7. mál 2011. Tillaga til þingsályktunar um félagatal þjóðkirkjunnar.
Það er mat biskups Íslands að þjóðkirkjan þurfi að taka í sínar eigin hendur skráningu félagsmanna þessa fjölmennasta trúfélags Íslands til að halda utan um ýmsar upplýsingar og geta unnið tölulegar upplýsingar um margvíslega starfsemi kirkjunnar. Skipa þarf starfshóp til að meta hagsmuni og þörf þjóðkirkjunnar á rafrænni skráningu félagsmanna sinna, skráningu ýmissa prestsverka og annarrar starfsemi þjóðkirkjunnar og móta tillögur til kirkjuráðs um hvað skrá skuli og hvernig slík skráning verði framkvæmd á sem hagkvæmastan og öruggastan hátt.

8. mál 2011. Tillaga til þingsályktunar um fimm alda minningu siðbótarinnar.
Lagt er til að kirkjuþing feli kirkjuráði að skipa fimm manna nefnd til að undirbúa fimm alda minningu siðbótarinnar árið 2017.

10. mál 2011. Tillaga til þingsályktunar um frumvarp til þjóðkirkjulaga.
Lagt er til að kirkjuþing 2011 álykti að fela milliþinganefnd þeirri sem kosin var á kirkjuþingi 2010 að starfa áfram að gerð frumvarps til nýrra þjóðkirkjulaga. Nefndin skal leitast við að ná sem víðtækastri samstöðu um málið með umræðum og samráði við stofnanir og samtök innan þjóðkirkjunnar og skal skila kirkjuþingi 2012 niðurstöðum sínum.

11. mál 2011. Tillaga til þingsályktunar um fasteignastefnu þjóðkirkjunnar.
Kirkjuráð leggur hér fram tillögu að fasteignastefnu þjóðkirkjunnar en samkvæmt starfsreglum um prestssetur og aðrar fasteignir þjóðkirkjunnar nr. 950/2009 skal kirkjuþing samþykkja stefnumótun um fasteignir þjóðkirkjunnar sem kirkjuráði ber síðan að fylgja eftir. Tillaga þessi að stefnumótun nær fyrst og fremst til fasteigna í eigu kirkjumálasjóðs, en einnig er að finna almenn ákvæði um fasteignir sókna. Leitast er við að hafa stefnuna sem stysta og einfaldasta þótt viðfangsefnið sé um margt flókið og fasteignir þjóðkirkjunnar mismunandi.

12. mál 2011. Tillaga til þingsályktunar um kaup og sölu fasteigna.
Kirkjuráð óskar eftir að kirkjuþing 2011 heimili sölu þeirra fasteigna sem greinir í málinu. Byggt er á tillögu að fasteignastefnu sem kirkjuráð leggur fram í 11. máli kirkjuþings 2011 ásamt greinargerð.

13. mál 2011. Tillaga að starfsreglum um breytingu á starfsreglum um skipulag kirkjunnar í héraði nr. 1026/2007.
Hér er lögð fram tillaga sem lýtur að fækkun prestssetra. Tillagan grundvallast á tillögu kirkjuráðs að fasteignastefnu í 11. máli, þar sem lagt er til að prestssetrum fækki nokkuð. Tillagan í þessu máli felur í sér nauðsynlegar breytingar á starfsreglum svo stefnan nái fram að ganga. Gengið er út frá því að sanngirnissjónarmiða sé gætt gagnvart þeim prestum sem sitja prestssetur nú. Þannig er gert ráð fyrir að prestur þurfi ekki að afhenda prestssetur sitt fyrr en hann fær lausn frá embætti. Samkvæmt því gæti prestur setið prestssetrið til 70 ára aldurs kjósi hann svo.

14. mál 2011. Tillaga að starfsreglum um val og veitingu prestsembætta.
Tillaga þessi er unnin af nefnd sem kirkjuráð skipaði í samræmi við samþykkt kirkjuþings 2010. Í tillögunni er lagt til að samþykktar verði nýjar starfsreglur um val og veitingu prestsembætta sem byggja að mestu á frumvarpi um hið sama, sem lagt var fram á kirkjuþingi 2010, en náði ekki fram að ganga. Í tillögu þessari er m.a. lagt til að sett verði sú ófrávíkjanlega regla, að sérstakur ráðgjafi starfi með biskupi, prófasti, valnefnd og sóknarnefnd að vali á presti.

15. mál 2011. Tillaga að starfsreglum um presta.
Kirkjuráð leggur hér fram nýjar starfsreglur um presta sem leysi núgildandi starfsreglur af hólmi. Tillaga þessi að starfsreglum felur í sér að ákvæði um val og veitingu prestsembætta falli brott úr almennum starfsreglum um presta. Efni núgildandi starfsreglna er að mestu leyti tekið óbreytt upp í þessar tillögur, en þó eru nokkur mikilvæg nýmæli s.s.að skilgreint er ítarlega inntak þeirra starfsskyldna sem hvíla á prestsembættum þjóðkirkjunnar og jafnframt eru ákvæði um stöðu og verkaskipti sóknarpresta og presta í prestaköllum miklu ítarlegri en nú er.

17. mál 2011. Tillaga til þingsályktunar um kjör til kirkjuþings.
Hér er lögð fram tillaga til þingsályktunar um kynningu á hugmyndum að endurskoðuðum starfsreglum um kjör til kirkjuþings. Gert er ráð fyrir að kirkjuþing 2012 afgreiði málið endanlega. Tillögur þessar fela í sér ýmsar breytingar frá núgildandi reglum en lagt er m.a. til að kjördæmin verði þrjú í stað níu þ.e. Reykjavíkurkjördæmi, Skálholtskjördæmi og Hólakjördæmi.

18. mál 2011. Tillaga að starfsreglum um kosningu biskups Íslands og vígslubiskupa.
Kirkjuráð ákvað að endurskoða starfsreglur um kosningu biskups Íslands og vígslubiskupa. Helstu markmið endurskoðunarinnar eru að fjölga kosningabærum leikmönnum frá því sem nú er. Samkvæmt núgildandi starfsreglum eru vígðir þjónar kirkjunnar í miklum meirihluta þeirra sem kjósa biskup Íslands og vígslubiskupa. Þykir rétt að auka hlut leikmanna og eins að búa svo um hnúta að biskupar sæki umboð sitt að hluta beint til grunneingar þjóðkirkjunnar sem er sóknin. Er því lagt til að formenn allra sóknarnefnda kjósi biskup Íslands. Jafnframt að formenn sóknarnefnda í vígslubiskupsumdæmi kjósi við kjör vígslubiskups í því umdæmi.
Þá þykir kirkjuráði rétt að kosningar verði rafrænar og fari fram í einni umferð. Enn fremur að þeir sem gefa kost á sér til kjörs sendi yfirlýsingu þar að lútandi til kjörstjórnar og ekki þurfi meðmælendur.

20. mál 2011. Tillaga til þingsályktunar um stefnumótun um málefni fatlaðra innan íslensku þjóðkirkjunnar.
Lögð er fram á kirkjuþingi stefnumótun um málefni fatlaðra innan íslensku þjóðkirkjunnar. Á kirkjuþingi 2009 var lögð fram þingsályktunartillögu um stefnumótun í málefnum fatlaðra og samþykkti kirkjuþing að skipuð yrði nefnd til að marka stefnu í málefnum fatlaðra í kirkjunni.
Á grundvelli framangreindrar þingsályktunartillögu skipaði kirkjuráð nefnd og var hún skipuð þeim sr. Guðnýju Hallgrímsdóttur, presti fatlaðra, sr. Birgi Ásgeirssyni, sóknarpresti og dr. Gerði Aagot Árnadóttur. Nefndin skilaði drögum að stefnumótun sem lögð voru fram til kynningar með skýrslu kirkjuráðs 2010. Nú hafa þessi drög verið yfirfarin og sett upp í samræmi við þær stefnumarkanir sem kirkjuþing hefur samþykkt á undanförnum árum. Eins hefur verið litið til þess sem alþjóðleg kirknasamtök hafa gert í þessum efnum og tekið mið af því.

21. mál 2011. Tillaga til þingsályktunar um stofnun æskulýðsnefndar þjóðkirkjunnar.
Hér lagt til að stofnuð verði æskulýðsnefnd þjóðkirkjunnar. Hlutverk hennar er fyrst og fremst að vera vettvangur fyrir umræðu um barna- og unglingastarf kirkjunnar um land allt, stöðu þess og þróun. Nefndin á að vera biskupi, prófastsdæmum og öðrum þeim er eiga fulltrúa í nefndinni, til ráðgjafar og stuðnings um stefnu og mótun í æskulýðsstarfi kirkjunnar. Gert er ráð fyrir að nefndin starfar náið með þjónustusviði Biskupsstofu sem sé tengiliður nefndarinnar við biskup.

22. mál 2011. Tillaga til þingsályktunar um stefnu þjóðkirkjunnar um kristniboð.
Þjóðkirkjan lítur á kristniboðið sem málefni kirkjunnar allrar, hjartans mál og hugsjón í sérhverjum söfnuði sínu og vinnur að því að söfnuðir þjóðkirkjunnar styrkist í kristniboðsköllun sinni, finni sig hluta hinnar alþjóðlegu kirkju og minnist hlutverks síns í boðun og útbreiðslu trúarinnar heima og heiman. Með bæn, boðun og þjónustu um land allt vinnur þjóðkirkjan að friði, skilningi milli einstaklinga og þjóða, kynþátta og trúarbragða, og vill á þann hátt vekja og glæða vitund fyrir köllun sérhvers kristins manns að stuðla að réttlæti og sáttargjörð í heiminum. Biðjandi, boðandi og þjónandi kirkja vinnur að því á vettvangi safnaða sinna að móta og styrkja samfélag sem stuðlar að heimi sem er laus úr viðjum ranglætis og kúgunar, þar sem konur og karlar njóta manngildis, virðingar, réttlætis, jafnræðis og frelsis til að lifa lífi sínu í friði og sátt. Því er sett fram þessi stefna til að unnið verði markvisst að kristniboði.

26. mál 2011. Tillaga til þingsályktunar um vímuvarnarstefnu þjóðkirkjunnar.
Nú er lögð fyrir kirkuþing endurskoðuð og breytt vímuvarnarstefna. Hlutverk og markmið stefnunar er að þjónandi kirkja veitir einstaklingum og fjölskyldum aðstoð, hjálp og sálgæslu vegna erfiðleika, þjáningar og sorgar sem oft hljótast af áfengisneyslu og vímuefnanotkun.
Þjóðkirkjan vill auka fræðslu um vímuefnamál og efla forvarnir svo hún geti betur komið að stuðningi við einstaklinga og fjölskyldur. Styrkja skal færni vígðra þjóna og annars starfsfólks sem sinnir einstaklingum og fjölskyldum.

28. mál 2011. Tillaga að starfsreglum um sóknarnefndir.
Hér eru lagðar fram nýjar starfsreglur um sóknarnefndir en núgildandi reglur eru að stofni til frá 1998. Þær hafa tekið ýmsum breytingum frá gildistöku ekki hvað síst hvað er varðar fjárstjórn sókna. Í ljósi þeirra mörgu breytinga sem orðið hafa á reglunum frá setningu þeirra þykir rétt, til einföldunar og hagræðis að leggja til að kirkjuþing setji nýjar starfsreglur er leysi hinar eldri af hólmi. Lagt er til að skilgreint verði í starfsreglunum hverjar séu frumskyldur kirkjusóknar og að stjórnskipuleg staða sóknarnefndar sé betur skilgreind en nú er. Lagt er til að skilgreint sé hugtakið „leikmaður“, þ.e. að leikmaður sé sá sem ekki hefur tekið vígslu til prests eða djákna. Vígður maður geti ekki tekið sæti í sóknarnefnd jafnvel þótt hann starfi ekki sem djákni eða prestur.

29. mál 2011. Tillaga að reglum um Þingvallakirkjunefnd.
Tillaga þessi um skipun kirkjunefndar Þingvallakirkju, felur í sér að sérstaklega skipuð nefnd fari með umsjón og eftirlit með kirkjunni og standi fyrir helgihaldi yfir sumartímann. Nefndina skipi fulltrúar Þingvallanefndar, Suðurprófastsdæmis, íbúa Þingvallasveitar auk vígslubiskups í Skálholti sem verði formaður nefndarinnar.

31. mál 2011. Tillaga að staðfestingu á breytingu á stofnskrá fyrir Stofnun dr. Sigurbjörns Einarssonar.
Kirkjuráð leggur leggur til breytingar á stofnskrá fyrir stofnunina á grundvelli tillagna stjórnar stofnunar dr. Sigurbjörns Einarssonar. Meginatriði breytinganna felur í sér að rofin eru þau tengsl stofnunarinnar við Kapellu ljóssins sem stefnt var að við stofnsetningu. Kapella ljóssins er í eigu kirkjumálasjóðs en kirkjuþing hefur heimilað sölu hennar að ósk kirkjuráðs.
Þá er lagt til að hlutverk stofnunarinnar breytist þannig að hún standi beint fyrir fræðslu með ráðstefnuhaldi, námskeiðum og rannsóknum í stað þess að leggja til aðstöðu til slíks eins og nú er.
32. mál 2011. Tillaga til þingsályktunar um samskiptastefnu þjóðkirkjunnar.
Kirkjuráð leggur nú fram tillögu að samskiptastefnu þjóðkirkjunnar. Kirkjuþing 2009 fól kirkjuráði að skipa starfshóp sem móta skyldi samskiptastefnu sem tæki til grunngilda og markmiða samskiptastarfs kirkjunnar í sóknum, prófastsdæmum og á landsvísu. Starfshópurinn setti sér að markmiði að draga fram forsendur samskiptastarfs kirkjunnar og setja niður leiðir sem miða að því að styrkja samskiptamenningu í þjóðkirkjunni og gera innri og ytri upplýsingamiðlun markvissari.

34. mál 2011. Tillaga að starfsreglum um breytingu á starfsreglum um rekstrarkostnað prestsembætta og vegna prófastsstarfa nr. 819/1998.
Vegna niðurskurðarkröfu ríkisins er hér lagt til að skorið verði niður í rekstrarkostnaði prestsembætta. Rétt þykir að skerða fastan skrifstofukostnað enda er talið að það bitni hvað minnst á útlögðum kostnaði vegna rekstrar embættanna. Þá er litið til þess að prestar í fjölmenni njóta flestir skrifstofuaðstöðu sem sóknarnefnd leggur til og því er skerðing mest hjá þeim á skrifstofukostnaði.

III. Stofnanir, nefndir og starfshópar sem kirkjuráð skipar o.fl. verkefni.
Stofnanir og nefndir skila skýrslum í Árbók kirkjunnar eins og fyrr hefur verið greint frá og er vísað þangað til nánari greinargerða um starfsemi þeirra. Sú umfjöllun sem hér fer á eftir er til fyllingar því eða sérstakrar áréttingar á atriðum sem kirkjuráð vill vekja athygli kirkjuþings á.
Samkvæmt 11. gr. starfsreglna um kirkjuráð nr. 817/2000, er meginreglan sú að í nefndum sem kirkjuráð skipar sitji þrír menn og þrír til vara til fjögurra ára og er skipað frá og með 1. júlí árið eftir kirkjuþingskjör. Samkvæmt því ber að skipa aftur í nefndirnar á árinu 2011. Stofnanir sem eru á forræði kirkjuráðs og nefndir og starfshópar kirkjuráðs eru eftirfarandi.

Skálholt.
Kirkjuráð ber ábyrgð á Skálholtsstað, sbr. lög nr. 32/1963. Skálholtsskóli og Skálholtsstaður eru rekinn sem ein rekstrareining. Framkvæmdastjóri Skálholts er Hólmfríður Ingólfsdóttir og rektor Skálholtsskóla er dr. Kristinn Ólason.
Kirkjuráð ákvað í júní sl. að leggja niður stjórn Skálholts. Með niðurlagningu stjórnarinnar er ábyrgð á rekstri og starfi Skálholts nú á hendi kirkjuráðs, sbr. lög um heimild handa ríkisstjórninni til þess að afhenda þjóðkirkju Íslands Skálholtsstað nr. 32/1963 og lög um Skálholtsskóla nr. 22/1993. Í stjórn Skálholts sátu vígslubiskupinn í Skálholti og kirkjráðsmennirnir sr. Kristján Björnsson og Jóhann E. Björnsson. Vegna breytinga á fyrirkomulagi við stjórnun Skálholts ákvað kirkjuráð að flytja bókhald Skálholts til Biskupsstofu. Af því tilefni var Ríkisendurskoðun beðin um að gera fjárhagsleg úttekt í Skálholti. Þá var ákveðið að færa umsýslu vegna viðhalds fasteigna í Skálholti til fasteignanefndar og fasteignasviðs Biskupsstofu. Er gert ráð fyrir að þessar breytingar hafi komist að fullu í framkvæmd um næstu áramót.

Úttekt í Skálholti og stefnumótun
Kirkjuráð ákvað fyrr á árinu að fram færi úttekt á rekstri Skálholtsstaðar og mörkuð stefna fyrir staðinn en rekstur Skálholts hefur reynst þungur og hallarekstur verið viðvarandi undanfarin ár. Kirkjuráð taldi tímabært að fara að nýju yfir starfsemi í Skálholti og vinna tillögur að stefnumörkun fyrir staðinn og skólann en síðasta heildarendurskoðun átti sér stað 1993 á vegum nefndar skipaðrar af þáverandi dóms- og kirkjumálaráðherra. Nefndin skilaði skýrslu sem hefur verið leiðarljós að mörgu leyti í uppbyggingarstarfi í Skálholti frá þeim tíma.. Kirkjuráð samþykkti að ráða Vilhjálm Bjarnason, lektor í Háskóla Íslands til að vinna að úttekt á Skálholti og mótun framtíðarstefnu. Með honum störfuðu dr. Benedikt Jóhannesson, stærðfræðingur og dr. Runólfur Smári Steinþórsson, prófessor við Háskóla Íslands. Fram kom í skýrslunni m.a. að starfsemin í Skálholti væri fjölþætt og skipulagið nokkuð flókið. Fram kom í skýrslunni að fjárhagsstaðan væri erfið og að taka þyrfti á henni. Einnig kom fram að æskilegt væri að staðurinn hefði einn fyrirsvarsmann eða framkvæmdastjóra. Þá töldu skýrsluhöfundar að kirkjan ekki eigi að sinna búrekstri og að hann hljóti að leggjast af í framtíðinni. Fram kom að horfast verði í augu við það að rekstur Skálholtsstaðar mun ávallt kosta kirkjuna meira en tekjur þar geta staðið undir. Ljóst megi telja að ávallt verði gestkvæmt á staðnum og mikill straumur ferðamanna.
Kirkjuráð samþykkti að skipa starfshóp til að fjalla um skýrsluna og gera tillögur til kirkjuráðs um framhald málsins. Starfshópurinn var skipaður sr. Kristjáni Björnssyni, Katrínu Ásgrímsdóttur, kirkjuráðsmanni, Magnúsi E. Kristjánssyni, varaforseta kirkjuþings, sr. Leifi Ragnari Jónssyni, kirkjuþingsfulltrúa og Sigríði Dögg Geirsdóttur, fjármálastjóra Biskupsstofu. Einnig var ákveðið að gerð yrði fjárhagsleg greining og var Sigrúnu Hallgrímsdóttur, löggiltum endurskoðanda falið að vinna það verk. Þar kemur m.a. fram að tap er á gistirekstri og veitingarekstri í Skálholti árið 2010.
Starfshópurinn hefur skilað kirkjuráði tillögum varðandi rekstur staðarins. Í þeim tillögum er bent á eftirfarandi leiðir varðandi reksturinn.
1. Að bjóða út reksturinn
2. Að vinna að því að styrkja rekstrargrundvöllinn
3. Halda óbreyttum rekstri og setja þá meira fé til Skálholts
4. Að hætta veitinga- og gistirekstri
Ljóst er samkvæmt framansögðu að rekstrarkostnaður í Skálholti er hærri en framlög og tekjur og nýting húsnæðis í því sambandi ekki nægileg. Er þar einkum um að ræða kostnað af rekstri Skálholtsskóla þ.e. við sölu veitinga og gistingar en um viðvarandi taprekstur hefur verið að ræða. Þótt gripið hafi verið til þeirra ráðstafana sem að framan greinir varðandi flutning bókhalds og fasteignaumsýslu að fullu til biskupsstofu er ljóst að meira þarf til að koma.
Með hliðsjón af ofangreindu ákvað kirkjuráð í október að hætta almennum veitinga- og gistirekstri á vegum kirkjunnar í Skálholtsskóla hið fyrsta. Megináhersla verði lögð á kjarnastarfsemi Skálholtsskóla s.s. námskeið, kyrrðardaga o.fl. Með því móti verði reksturinn einfaldaður verulega.
Af hálfu forsvarsmanna Skálholts var ákveðið að taka þátt í stofnun einkahlutafélags, m.a. með hlutafjárframlagi, sem hafði þann tilgang að veita sérhæfða ferðaþjónustu og nýta Skálholt í því sambandi. Kirkjuráð taldi óheppilegt að skuldbinda þjóðkirkjuna við félög sem eru ótengd kirkjunni og óskaði eftir að Skálholt seldi hlutinn í félaginu og drægi sig út úr rekstri þess.

Þorláksbúð.
Félag áhugafólks um Þorláksbúð fékk heimild kirkjuráðs, að undangenginni könnun á fjármögnun verkefnisins og rekstrar, til að reisa tilgátuhús á rúst hinnar fornu Þorláksbúðar. Unnið hefur verið að því á árinu að hlaða veggi hússins. Á haustmánuðum komu fram athugasemdir við staðsetningu tilgátuhússins og leyfisveitingar. Kirkjuráð ákvað af því tilefni að kanna málið betur, sérstaklega hvað varðar skipulagsmál, höfundarréttindi sem kunna að vera fyrir hendi og byggingarleyfi. Því var ákveðið að beina því til Þorláksbúðarfélagsins að stöðva framkvæmdir við Þorláksbúð meðan framangreint er athugað.

Stofnun dr. Sigurbjörns Einarssonar.
Stofnun dr. Sigurbjörns Einarssonar var sett á fót á kirkjuþingi 2008 og starfar samkvæmt stofnskrá sem þingið samþykkti.
Salvör Norðdal, sem er í stjórn stofnunarinnar og tilnefnd af biskupi Íslands sem varaformaður, óskaði eftir að víkja úr stjórninni, vegna anna. Kirkjuráð samþykkti að skipa séra Kristján Björnsson í sæti hennar og skipaði hann jafnframt varaformann stjórnar. Vísað er til umfjöllunar um 31. mál kirkjuþings 2011 hér að framan.

Tónskóli þjóðkirkjunnar.
Tónskóli þjóðkirkjunnar starfar samkvæmt starfsreglum um kirkjutónlist á vegum þjóðkirkjunnar nr. 768/2002. Skólinn starfar eftir námskrá sem kirkjuráð samþykkir. Skólastjóri er Björn Steinar Sólbergsson, organisti. Kirkjuráð samþykkti að skipa áfram í nefndina frá 1. júlí 2011 þau sr. Jón Helga Þórarinsson, sem jafnframt verði formaður, Ólöfu Kolbrúnu Harðardóttur, söngkennara og Guðnýju Einarsdóttur, organista. Sem varamenn samþykkti kirkjuráð að skipa þau Kjartan Sigurjónsson, organista, sem jafnframt verði varaformaður, sr. Sigurð Árna Þórðarson og Gyðu Halldórsdóttur.
Kirkjuráð samþykkti á fundi sínum 3. ágúst 2011 að stefna að því að leggja Tónskóla þjóðkirkjunnar niður í núverandi mynd þannig að nemendur verði ekki innritaðir haustið 2012.

Starfshópur skipaður af biskupi til að fara yfir stöðu tónlistarmála kirkjunnar o.fl.
Biskups Íslands skipaði starfshóp til að fara yfir tónlistarmálefni kirkjunnar.

Samningur kirkjumálasjóðs, Múlaprófastsdæmis og Egilsstaðasóknar.
Gerður var samningur milli kirkjumálasjóðs annars vegar og Múlaprófastsdæmis og Egilsstaðasóknar hins vegar. Samningur þessi var gerður vegna skipulagsbreytinga sem áformaðar eru í Múlaprófastsdæmi með sameiningu Eiða,- Seyðisfjarðar,- Vallaness- og Valþjófsstaðaprestakalla. Samkvæmt samningnum eru aðilar sammála um að halda áfram samstarfi því um fræðslustarf í Múlaprófastsdæmi sem haldið hefur verið uppi með tilstyrk kirkjumálasjóðs, svo og verkefnum í kirkjulegri þjónustu í Egilsstaðasókn.

Staða og framtíð sérþjónustuprestsembættanna.
Kirkjuráð hefur rætt stöðu og framtíð sérþjónustuprestsembættanna en embætti vímuefnavarnarprests hefur verið lagt niður vegna niðurskurðar.

Kynningarstarf kirkjunnar/upplýsingamál.
Kirkjuráð hefur rætt um kynningarstarf kirkjunnar og upplýsingamál og er vísað í því sambandi til umfjöllunar um samskiptastefnu þjóðkirkjunnar, sem er til umfjöllunar á kirkjuþingi 2011.

Siðbótarár Lúthers 2017.
Kirkjuráð fjallaði um fimm alda minningu siðbótar Lúthers sem verður árið 2017 og taldi rétt að að kirkjuþing 2011 fjalli um undirbúning þess.

Frumvarp til laga um menningarminjar.
Flutt hefur verið á Alþingi stjórnarfrumvarp til laga um menningarminjar, af mennta- og menningarmálaráðherra. Var frumvarpinu vísað til menntamálanefndar Alþingis.
Frumvarpið fjallar um ýmis málefni sem varða þjóðkirkjuna beint. M.a. er þar fjallað um friðun kirkna, kirkjugripi, fornleifarannsóknir og minningarmörk. Lagt er til í frumvarpinu að í stað aldursákvæða núgildandi laga um friðun kirkna reistra fyrir 1918 skuli allar kirkjur sem eru 70 ára eða eldri friðaðar. Send var umsögn til menntamálanefndar um frumvarpið.

Frestun auglýsinga um laus prestsembætti.
Kirkjuráði barst erindi frá stjórn Prestafélags Íslands þar sem því er mótmælt að laus prestsembætti séu ekki auglýst. Kirkjuráð samþykkti fyrr á árinu að beina tilmælum þess efnis til biskups Íslands að laus prestsembætti yrðu ekki auglýst, þar til kirkjuþing 2011 hefði fjallað um fjárhagsáætlanir næsta árs. Biskup varð við þeim tilmælum. Tilmæli ráðsins voru fyrst og fremst sett fram til að gæta jafnræðis og gefa kirkjustjórninni meira svigrúm með heildaryfirsýn til skipulagsbreytinga, sem einnig gæti m.a. mildað áhrif niðurskurðar á starfsemi þjóðkirkjunnar.

Erindi frá Djáknafélagi Íslands.
Kirkjuráði barst erindi frá Djáknafélagi Íslands, þar sem komið er á framfæri ályktun félagsfundar Djáknafélags Íslands, frá 14. júlí 2011. Í ályktuninni er lýst áhyggjum af þeirri þróun sem átt hafi sér stað undanfarin ár innan þjóðkirkjunnar er varði djákna og djáknaþjónustu og felst m.a. í fækkun starfa og einstaklinga sem vinna að djáknaþjónustu.

Erindi frá Ríkisendurskoðun.
Ríkisendurskoðun vann aðalúttekt á starfsemi Biskupsstofu og kirkjuráðs sem beindist fyrst og fremst að skipulagi, stjórnun og verkaskiptingu þessara aðila og tengingu stofunnar og kirkjuráðs við ýmsar stofnanir kirkjunnar og sjóði sem starfsemi þjóðkirkjunnar byggir að verulegu leyti á. Skýrsla Ríkisendurskoðunar er fylgiskjal með skýrslu þessari.

Skipan í starfshóp innanríkisráðherra um mat á áhrifum niðurskurðar fjárframlaga á þjóðkirkjuna.
Innanríkisráðherra hefur skipað starfshóp til að meta áhrif niðurskurðar fjárframlaga frá hruni á starfsemi þjóðkirkjunnar. Tveir fulltrúar frá innanríkisráðuneytinu eiga sæti í starfshópnum svo og fulltrúar sem kirkjuráð tilnefndi, þ.e. þau sr. Gísla Jónasson, prófast Reykjavíkur-prófastsdæmis eystra og sr. Halldóru Þorvarðardóttur, prófast Suðurprófastsdæmis.

Hópslysanefnd
Kirkjuráð samþykkti að skipa sr. Gísla Jónasson áfram sem formann hópslysanefndar frá og með 1. júlí 2011 til fjögurra ára.

Fagráð um meðferð kynferðisafbrota
Kirkjuráð samþykkti að útnefna í fagráð um meðferð kynferðisbrota frá 1. júlí 2011 til fjögurra ára þau sr. Gunnar Matthíasson, sjúkrahúsprest, Huldu Björgvinsdóttur, lögfræðing og Vilborgu Guðnadóttur, hjúkrunarfræðing.

Löngumýrarnefnd
Kirkjuráð samþykkti að höfðu samráði við vígslubiskup Hólaumdæmis, sr. Jón Aðalstein Baldvinsson, að skipa áfram í nefndina frá 1. júlí 2011 til fjögurra ára, sem aðalmenn þau sr. Gísla Gunnarsson sem jafnframt er formaður, Lárus Ægi Guðmundsson, Skagaströnd og sr. Sigríði Gunnarsdóttur, sóknarprest í Sauðárkróksprestakalli, Húnavatns- og Skagafjarðar-prófastsdæmi, Sauðárkróki.

Tilnefning fulltrúa í fulltrúaráð Hjálparstarfs kirkjunnar.
Kirkjuráð samþykkti að skipa þær Lóu Skarphéðinsdóttur, Vestmannaeyjum, og Ingibjörgu Pálmadóttur, Akranesi, sem fulltrúa í fulltrúaráð Hjálparstarfs kirkjunnar til tveggja ára. Guðbjörg Matthíasdóttir, Vestmannaeyjum, var skipuð áfram sem varamaður til tveggja ára.

Gjöf frá finnsku kirkjunni.
Íslensku þjóðkirkjunni barst gjöf frá finnsku kirkjunni sem nemur 50.000 evrum. Að höfðu samráði við ríkisendurskoðanda var talið eðlilegt að kirkjuráð myndi fela biskupi Íslands ráðstöfun gjafarinnar. Fénu hefur einkum verið varið til aðstoðar við ungt atvinnulaust fólk enda í samræmi við tilgang gefanda og var auglýst eftir umsóknum um styrki á vef kirkjunnar.

Stjórn Kirkjuhússins – Skálholtsútgáfunnar.
Tilnefning fulltrúa í stjórn Kirkjuhússins – Skálholtsútgáfunnar
Samkvæmt skipulagsskrá Kirkjuhússins – Skálholtsútgáfunnar skal kirkjuráð skipa þrjá menn í stjórn stofnunarinnar af níu til þriggja ára í senn. Einn er skipaður á ári.
Kirkjuráð samþykkti að tilnefna Guðna Má Harðarson áfram til þriggja ára.

Strandarkirkjunefnd.
Kirkjuráð samþykkti að skipa frá 1. júlí 2011 til fjögurra ára, Ragnhildi Benediktsdóttur, skrifstofustjóra Biskupsstofu áfram sem formann. Þá var skipaður samkvæmt tilnefningu prófasts Suðurprófastsdæmis, sr. Jón Ragnarsson, sóknarprestur í Hveragerðisprestakalli. Samkvæmt tilnefningu sóknarnefndar Strandarsóknar var sr. Baldur Kristjánsson sóknarprestur í Þorlákshafnarprestakalli skipaður í nefndina. Nefndin er skipuð til næstu fjögurra ára frá 1. júní 2011.

Stefna og starfsáherslur 2004 – 2010.
Stefnumótun þjóðkirkjunnar sem samþykkt var á kirkjuþingi 2004 - Stefna og starfsáherslur - rann út í lok árs 2010. Kirkjuráð hefur rætt þetta mál og kallað eftir greinargerð um framkvæmd stefnunnar.

Úrskurðarnefnd þjóðkirkjunnar - málskotsréttur kirkjuráðs.
Í lögum um stöðu, stjórn og starfshætti þjóðkirkjunnar nr. 78 1997 13. gr. er m.a. kveðið á um að niðurstöðu úrskurðarnefndar megi skjóta til áfrýjunarnefndar sem ráðherra skipi til fjögurra ára í senn og hafi málsaðilar og kirkjuráð heimild til áfrýjunar. Áfrýjunarfrestur er þrjár vikur. Kirkjuráð kynnti sér ofangreinda úrskurði Úrskuðarnefndar kirkjunnar og ákvað að áfrýja þeim ekki til Áfrýjunarnefndar kirkjunnar.
Úrskurðarnefnd þjóðkirkjunnar hefur fjallað um þrjú mál á starfsárinu.
Þau eru:
1. Mál nr. 1/2010 Jóhanna Guðjónsdóttir og Gunnþór Gíslason, Eysteinn Ó Jónasson. Þetta mál tengdist svokölluðu Selfossmáli. Krafist var brottvikningar þessara tveggja starfsmanna kirkjunnar og að úrskurðanefndin legði til gagngera endurskoðun á vinnubrögðum og úrræðum prófasta og Biskupsstofu við meðferð ágreiningsmála og trúnaðarbrota. Málinu lauk 22. nóvember 2010 með því að viðurkennt var að starfsmennirnir hefðu brotið ákvæði siðareglna kirkjunnar. Hafnað var kröfu um frávikningu en lagt til að starfsmönnunum væri veitt áminning. Kröfu um endurskoðun á vinnubrögðum var vísað frá.
2. Mál nr. 2/2010 Hannes Björnsson og Kjörstjórn við kirkjuþingskjör og/eða Ragnhildur Benediktsdóttir. Kærandi taldi að honum hefði verið meinað um framboð til kirkjuþings. Úrskurðarnefnd taldi kröfuna óljósa og vísaði málinu frá.
3. Mál nr. 1/2011 Kristinn Ágúst Friðfinnsson og Karl Sigurbjörnsson. Mál þetta fjallaði um ákvörðun biskups Íslands um skiptingu starfa í Selfossprestakalli frá 11. maí 2010. Úrskurðarnefnd vísaði málinu frá á þeim forsendum að hún taldi að nefndin hefði ekki vald til að hnekkja ákvörðun biskups, slíkt væri einungis á valdi dómstóla.

Kjör vígslubiskups í Skálholti.
Sr. Kristján Valur Ingólfsson var kjörinn vígslubiskup í Skálholtsumdæmi og var hann vígður til embættis þann 18. september 2011.

IV. Lokaorð.
Skýrslur kirkjulegra stofnana og nefnda birtast í Árbók kirkjunnar sem nær yfir tímabilið frá 1. júní 2010 til 31. maí 2011. Árbókin var send þingfulltrúum eftir að hún kom út.
Kirkjuráð hefur fjallað um ýmis önnur mál sem unnt er að lesa um í fundargerðum ráðsins á heimasíðu kirkjunnar. Einnig skal vísað til greinagerðar framkvæmdastjóra kirkjuráðs í Árbók kirkjunnar 2010-2011. Þá fylgja skýrslu þessari gögn til frekari skýringa.

Í október 2011
Kirkjuráð
Fylgiskjöl:
Skýrsla Ríkisendurskoðunar