Kirkjuþing

Lárus Ægir Óskarsson flutti álit fjárhagsnefndar um 2. mál, Fjármál þjóðkirkjunnar.

Í nefndaráliti kom fram að

Vegna fyrirsjáanlegrar skerðingar á tekjum sókna beinir fjárhagsnefnd því til kirkjuráðs að það fari þess á leit við héraðssjóði að þeir lækki framlag sókna til sjóðanna um eitt til tvö prósentustig þar sem tök eru á.

Fjárhagsnefnd fagnar því að tekin hefur verið upp sú nýbreytni að kynna á hverju kirkjuþingi eitt viðfangsefni kirkjunnar. Fjárhagsnefnd vekur sérstaka athygli á því að það verkefni sem kynnt var á kirkjuþingi 2009 – Hjálparstarf kirkjunnar – fær

aukna fjárveitingu á árinu 2010 og er það í samræmi við áherslu kirkjuráðs og kirkjuþings á hjálparstarf í yfirstandandi þrengingum. Fjárhagsnefnd beinir því til forsætisnefndar að barna- og æskulýðsstarf þjóðkirkjunnar verði sérstaklega kynnt

á kirkjuþingi 2010.

Fjárhagsnefnd hefur valið þrjá fulltrúa til að fara á fund fjárlaganefndar Alþingis og fylgja eftir ályktun kirkjuþings, (ef samþykkt verður) um að dregið verði úr skerðingu á sóknargjaldi. Samkvæmt lögum um ráðstafanir í ríkisfjármálum verður

sóknargjaldið árið 2010 kr. 767 á mánuði. Skerðingin árið 2010 er um 218 milljónir króna, eða 10,8 % ef miðað er við fjárlög 2009 en 371,3 milljónir króna miðað við óskert sóknargjöld árið 2009 eða um 17% skerðing. Þess er farið á leit við

Alþingi að fyrirhugaðri skerðingu á sóknargjaldi verði dreift á árin 2010 og 2011 t.d. með því að sóknargjaldið verði 820 kr. á mánuði bæði árin.

Nefndin beindi til kirkjuráðs að líta til eftirtalinna leiða í sparnaði:
1. Að prestastefna og leikmannastefna verði haldnar annað hvert ár og næst haldin árið 2011.
2. Að námsleyfi verði ekki veitt árin 2010 og 2011.
3. Að gerð verði gangskör að því að selja prestsbústaði á þeim stöðum þar sem viðkomandi prestar eru reiðubúnir að kaupa húsnæðið og búa áfram á staðnum. Í þessu sambandi minnir fjárhagsnefnd á fjárfestingastefnu þjóðkirkjunnar þar

sem lögð er áhersla á samræmi innan svæða og sölu prestsbústaða í þéttbýli.
4. Að þóknanir vegna setu í stjórnum, ráðum og nefndum lækki í ljósi aðstæðna frá og með 1. janúar 2010 og taki mið af reglum sem gilda um sambærileg nefndarstörf um þessar mundir.
5. Að embætti presta í Kaupmannahöfn, London og Gautaborg verði lögð niður um óákveðinn tíma.
6. Að farið verði yfir héraðs- og sérþjónustuprestsembætti þjóðkirkjunnar og þau metin með tilliti til sparnaðar, sameiningar eða fækkunar.
7. Að starfsmannahald á biskupsstofu verði endurmetið með tilliti til sparnaðar, sameiningar eða fækkunar.
8. Að leitast verði við að fækka fjárveitingum og lækka styrki til verkefna utan þjóðkirkjunnar.
9. Að útgáfustarfsemi verði endurskoðuð og færð í meira mæli í rafræna útgáfu m.a. Víðförli, og útgáfa á umhverfisstefnu þjóðkirkjunnar.
10. Að verkefna- og þjónustusamningar verði endurskoðaðir.
Samtals gæti þetta verið um 60 milljón króna sparnaður á ári.

Í umræðum um nefndarálitið var gerð athugasemd við tillögur um að leggja niður embætti presta erlendis og hvatt til þess að leitað yrði leiða til að halda þjónustu þar áfram. Ýmis teikn væru um að möguleiki væri á því. Blómlegt starf væri í

þessum söfnuðum. Gagnrýnt var að þessar sparnaðartillögur kæmu fram en ekkert væri sagt um kostnað vegna Hallgrímskirkjuturn, eða sparnað í listamálum. Engar tölur væru að baki tillögunum, heldur bara slegið á heildartölu. Fram kom að vænst hefði verið heildarmyndar af fjárhagsstöðunni og möguleika á niðurskurði. Lýst var vonbrigðum með nefndarálitið hvað það varðaði. Lýst var ánægju með hvatningu til sóknarnefndarfólks um að þrýsta á um að sóknargjald verði ekki skert frekar.

Frá hendi fjárhagsnefndar kom fram að gerð hefur verið krafa á kirkjuna um mikinn sparnað og búast má við að svo verði áfram. Þessum tillögum sé beint til kirkjuráðs sem síðan taki ákvörðun um það hvað gert verður. Hér á þinginu sé fjárlagagat upp á 39 milljónir króna. Í ljósi þess að þett þing hefur ekki samþykkt ýmsar sparnaðaraðgerðir sem kirkjuráð lagði fram megi búast við að þetta gat stækki.

Tekið var fram af forseta að ekki væru greidd atkvæði um nefndarálitið heldur aðeins um ályktun nefndarinnar. Sparnaðartillögunum var eingöngu beint til kirkjuráðs.

Biskup Íslands minnti á að farið yrði mjúklega í sparnaðaraðgerðir. En nauðsynlegt væri að spara og kirkjuráðs biði það erfiða verkefni að skoða leiðir til frekari sparnaðar. Kreppa væri líka tækifæri sem mætti nýta til góðs fyrir kirkjuna og þjónustu hennar.

Í ályktun nefndarinnar, sem samþykkt var af kirkjuþingi, segir:

Kirkjuþing 2009 afgreiðir ársreikninga þjóðkirkjunnar fyrir árið 2008 um einstaka sjóði, stofnanir og viðfangsefni þjóðkirkjunnar athugasemdalaust.

Rekstraráætlun fyrir árið 2010 um helstu viðfangsefni þjóðkirkjunnar, er í samræmi við megináherslur kirkjuþings með hliðsjón af þeim fjárhagsramma sem þjóðkirkjan býr við.

Kirkjuþing hvetur forráðamenn sókna til þess að fylgja því eftir við löggjafarvaldið að sóknargjald verði ekki skert þannig að safnaðarstarf þurfi að draga stórlega saman eins og nú stefnir í að verði.